یکشنبه, ۲۱ مهر ۱۳۹۸
آخرین مطلب با عنوان ، برهان اثبات خدا (برهان فطرت) در 1 هفته قبل منتشر شده است .
»   پرسش و پاسخ, شبهات عاشورایی  »   علت تعداد کثیر لشکریان ابن زیاد در مقابل لشکریان امام حسین(ع)
۴ مهر ۱۳۹۸ , ساعت ۱۸:۴۵

علت تعداد کثیر لشکریان ابن زیاد در مقابل لشکریان امام حسین(ع)

سوال:
چرا ابن‌زیاد، سی هزار نفر را برای مقابله با ۷۲ نفر یار سیدالشهدا به کربلا فرستاد؟

پاسخ:
در تعداد لشکریان یزید، اختلاف در منابع تاریخی وجود دارد. حال به بررسی برخی منابع تاریخی در این زمینه خواهیم پرداخت:
در منابع تاریخی، برای تعداد لشکریان یزید، عددی بین ۴۰۰۰ تا ۸۰۰۰۰ نفر ذکر شده است. در این میان اگر بخواهیم معقول‌ترین و متوسط اعداد بین این گزارشات تاریخی را بپذیریم، عدد ۲۰ هزار نفر، که «ابن حجر» و «ابن سعد»[۱] در کتب خود، گزارش نموده‌اند را باید بپذیریم.
اما بر طبق منابع معتبر دیگر، پرقوت‌ترین و معتبرترین قول، عدد ۳۰ هزار نفر است. برای اثبات و تقویت این قول می‌توان به مواردی چون، گزارشات تاریخی تاریخ‌نویسان مختلف که به تفکیک لشکریان گزارش داده‌اند[۲] و همچنین، احادیث در منابع شیعه که این عدد را تایید می‌کنند[۳] و البته برخی تاریخ‌نویسان که عینا عدد ۳۰ هزار یا ۳۱ هزار را نقل کرده‌اند و…[۴] استناد کرد.

در اینجا، سوالی پیش می‌آید که، در مقابل تعداد بسیار کم سپاهیان امام حسین علیه السلام، این تعداد زیاد، به چه سود می‌آمدند و چه نیازی به چنین هزینه گزافی بود؟
در پاسخ به این پرسش باید ابتدا اوضاع و احوال کوفه آن روز را بشناسیم، سپس به اهداف ابن زیاد از این رویارویی آگاه شویم تا بتوانیم پاسخی قانع کننده برای این پرسش بیابیم.
اعلام آماده‌باش نظامی
ابتدا باید بدانیم که بسیاری از لشکریان و افرادی که در کربلا حضور داشتند، سپاهیان تحت اختیار حکومت بودند که با اعلام آماده‌باش حکومت، حالت نظامی گرفته و به محل مورد نیاز، گسیل شدند. این اصل طبیعی هر ارگان نظامی است که با اعلام آماده باش نظامی، تمام نظامیانی که حتی در محل خدمت نیستند، باید خود را سریعا آماده کرده و گوش به فرمان باشند. به جهت مشکلات ارتباطی و سرعت بخشیدن به فرایند جنگ، تدبیر در آن دوره، جمع شدن تمام لشکریان آماده، در محلی واحد بود؛ و چه محلی بهتر از کربلا که در نزدیکی کوفه بوده است.
جمع شدن لشکریان متعدد
علاوه بر این، برخی لشکریان، همچون لشکر عمر سعد، و حصین بن تمیم و لشکری که از شام به کربلا اعزام شد (بنابر نقل غیر مشهور)، هدف تشکلشان، مورد دیگری بود، که با محاصره امام حسین علیه السلام در کربلا، هدف و مقصدشان تغییر کرد.[۵]
جلوگیری از قیام کوفیان
همچنین ابن زیاد، برای محاصره کامل امام حسین علیه السلام و شهر کوفه (و جلوگیری از قیام کوفیان) تمام مردم شهر را وادار به این جنگ نمود؛ در منابع تاریخی چون انساب الاشراف، آورده شده است که ابن زیاد همه کوفیان را به خارج از کوفه دعوت کرد و برای آنها سخنرانی نمود و آنها را به جنگ با حسین بن علی علیه السلام ترغیب کرد.[۶] تا جایی که در منابع تاریخی آورده شده است که به دستور ابن زیاد، در هر که در شهر کوفه مانده بود و از پیوستن به لشکر ابن سعد و حتی رفتن به نخیله (جهت سخنرانی ابن زیاد) خودداری کرده بود، دستگیر شده و به اعدام محکوم می‌شد. به همین خاطر، اکثریت کوفیان به نخیله و از آنجا به کربلا اعزام شدند.[۷] یکی از علل حضور همگانی در کربلا، حکم وجوب شرعی مقابله با حسین بن علی علیه السلام بود که توسط ابن زیاد اعلام شد.[۸]
قوانین قبیله‌گری اعراب
دیگر توجیه در حضور همگانی در کربلا، حضور قبایل مختلف عرب در همسایگی کوفه بود؛ از آنجا که کوفه کانون عراق عرب بود و به نوعی پایتخت سیاسی اسلام شناخته می‌شد؛ قبایل بسیاری در کوفه و یا در همسایگی کوفه اسکان گرفته بودند. و از آنجا که قوانین قبیله‌ای اعراب هنوز ریشه کن نشده بود؛ با بیعت و دستور رئیس قبیله، تمام قبیله موظف به اجرای بیعت یا دستور رئیس می‌شدند. در منابع تاریخی، یکی از دلایل اقبال عمومی برای حضور در ماجرای کربلا، بیعت سران قبیله‌ها و تبعیت قبیله از آنها دانسته‌اند.[۹]
نرسیدن کمک به سیدالشهدا از شهرهای دیگری چون بصره و نپیوستن به سپاه امام حسین از لشکریان کوفه و محاصره امام حسین بجهت عدم تسلط بر منطقه و عقب نشینی و همچنین ترس از بنی هاشم و جلوگیری از شورش در درون کوفه و…؛ همگی از عوامل دیگری هستند که ابن زیاد را مجبور کرد تا با حداکثر قوا به مبارزه با سیدالشهدا علیه السلام برخیزد.

__پی‌نوشت__________
[۱]. انساب الاشراف: بخش اول، ج اول؛ شرح همزیه بوصیری: باب واقعه عاشورا؛ الفتوح (لابن اعثم کوفی): ج۵، ص۹۰.
[۲]. المناقب لابن شهر آشوب: ج۴، صص۹۸؛ انساب الاشراف: باب واقعه طف، ج اول، بخش اول.
[۳]. امالی صدوق: ص ۴۶۲، مجلس هفتادم، ح ۱۰ و صص۱۱۵؛ بحارالانوار: ج۲۲، ص۲۷۴، ح۱۱ (ج۱۰، ص۱۶۷).
[۴]. التهذیب (لابن عساکر): ج۴، ص۳۳۲؛ انساب الاشراف: همان.
[۵]. انساب الاشراف: ج۳، ص۱۷۸؛ الفتوح (لابن اعثم کوفی): ج۵، ص۸۹.
[۶]. انساب الاشراف: ج۳، ص۱۷۸.
[۷]. الاخبار الطوال (لدینوری): صص۲۵۴-۲۵۵؛ انساب الاشراف: ج۳، ص۱۷۹.
[۸]. همان.
[۹]. انساب الاشراف: ج۳، ص۱۷۸؛ الفتوح: ج۵، ص۸۹.

شیخ علی شاهرودی - پایگاه تخصصی شبهه

مطالب مشابه

سوال:در ماجرای حضور ابن زیاد در منزل هانی و عدم قتل او، توسط مسلم بن عقیل، سوال مطرح شده است كه چرا حضرت مسلم به قرار خود عمل نكرد و ام‏ الفساد ...

ارسال پاسخ یا نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


  • احادیث صحیح السند درباره ولادت حضرت مهدی(ع)
  • چرا اسلام، حکم به قتل مرتد داده است؟
  • بررسی ورود اسلام به ایران
  • چرا اسلام برده‌داری را تجویز کرد؟
عنوان اسلایدر
  • آخرین مطالب