به تصویر کشیدن خدایان توسط ادیان (اینگرسول)

چاپ

متن شبهه:

ھیچ خدایى متفاوت تر و پیشرفته تر از مردمى که او را خلق کرده اند، نبوده است. سیاه پوستان خدایان خود را با پوست سیاه و موى فرفرى درست مى کردند؛ خدایان مغول ھا پوست زرد و چشمان بادامى تیره داشتند. یھودیان مجاز نبودند که خدایان خود را نقاشى کنند وگرنه، ما یھودا را با ریش پر، صورت بیضى شکل و یک دماغ عقابى مى دیدیم. (رابرت اینگرسول)

 

پاسخ:

رابرت گرین “باب” اینگرسول (Robert Green “Bob” Ingersoll) یک سرباز جنگ داخلی آمریکا، رهبر سیاسی درایالات متحده آمریکا و یک سخنران عمومی بود. وی تلاش های بسیاری در اشاعه تفکر «ندانم گرایی» داشت. خود نیز بر این باور بود که شناخت ماوراء الطبیعه، خداوند و باور به ادیان، به هیچ طریق ممکن، یقین آور و اعتقادی نیستند.

در نقد این مطلب او می گوییم:

اگر خدایی وجود داشته باشد (که با دلایل متعدد وجود دارد)، باید واجب الوجود باشد. یعنی وجودش وابسته به وجود دیگری نباشد و هیچ زمانی را نتوان برای نبودش تصور کرد. به عبارت ساده تر، ازلی و ابدی باشد.

و آنچه که باید ازلی و ابدی باشد، نباید به چیزی وابسته باشد. چرا که وابستگی، محدودیت در وجود پدید خواهد آورد.

و آنچه که نیازمند نیست، پس اجزاء ندارد. چرا که هر شیء به اجزائش نیازمند است.

و آنچه که اجزاء ندارد، مرکب نیست و بسیط است.

و آنچه بسیط است، جرم ندارد.

و آنچه جرم ندارد، زمان و مکان برایش مفهومی نخواهد داشت.

با این حال، مشخص است که آنچه که سیاه پوستان و مغولان و بودایی ها و یهودی ها و … از خدایشان نقاشی کرده اند، همگی تخیل آنها بوده است و هر کس سعی کرده است، خدایش را به بهترین شکل به نمایش در آورد. خدایی که نه صورت دارد، نه اعضاء و نه اجزاء.

در اعتقادات اسلام، صراحتا تعلیم می شود که هیچ کس نمی تواند خدا را بشناسد. «قَالَ أَمِیرُالْمُؤْمِنِینَ(علیه السلام): اعْرِفُوا اللَّهَ بِاللَّهِ» «یعنی امیرالمومنین علیه السلام میفرمایند: خداوند را به خود خداوند بشناسید.» [اصول کافی، ج۱، ص۸۳] به عبارت دیگر نمی توان خداوند را به غیر او شناخت. علت این عدم شناخت نیز واضح است، محدودیت ما و فهم ادراک ما، ظرفیت شناخت و درک و فهم خداوند لایتناهی را ندارد. همانگونه که نمی توان بی نهایت را در یک ظرف کوچک جای داد.

 

بنابراین:

۱_ شناخت و معرفت به خداوند ممکن نیست، جز با تعبیرات و تشبیهات ذهنی ما.

۲_ خداوند لایتناهی، جرم و جسم نیست، که بتوان او را تصور و یا به تصویر کشید.

۳_ هر مکتبی که برای خداوند جسم قائل شود، محکوم و مردود است.