دیدگاه چند تن از بزرگان شیعه، درباره ابن عربی

چاپ

برای شناخت هر شخص و شخصیتی، می توان به نظر و دیدگاه علماء و دانشمندان درباره آن شخص و شخصیت مراجعه کرد. ما در پست حاضر به بیان دیدگاه چند تن از بزرگان و علماء شیعه درباره ابن عربی می پردازیم تا شاید راهگشای شناخت شخصیت او باشد.

 

۱_ نظر مرحوم علامه مجلسی:

«ابن عربی کسی است که می گوید: جماعتی از اولیای الهی روافض و شیعیان را به صورت خوک می بینند و می گوید: در معراج دیدم درجه علی پایین تر از درجه أبى بکر و عمر و عثمان است و ابابکر را در عرش الهی مشاهده کردم، زمانی که برگشتم به علی گفتم: تو چگونه در دنیا ادعا می کردی که برتر از اینها هستی در حالی که من مرتبه تو را پایین تر از رتبه آنها دیدم» ایشان در جای دیگری از کتاب عین الحیاه در اثبات صوفی بودن ابن عربی و اثبات کفر و الحاد او سخنانی دارند. [عین الحیاه فی بیان بطلان الصوفیه: ص ۶۲۳ و ص۵۲.]

۲_ نظر شیخ حر عاملی (صاحب وسائل الشیعه):

ایشان در کتاب الإثنا عشریه فصلی اختصاص داده اند در رد او و ذکر کفریات و انحرافات او. [الإثنا عشریه: ص۱۶۹.]

۳_ نظر مرحوم ملا محمد طاهر قمی:

ایشان درباره ابن عربی می نویسند: «إنه اکفر الکافرین باعتقاد أهل الدین.»[تحفه الاخیار: ص۱۰۱] ابن عربی از کافرترین کافران است به اعتقاد اهل دین.

در جای دیگر می آورند: «فلا شبهه فی کفره و أنه لا دین له.»[تحفه الاخیار: ص۱۶۶] شک و شبهه ای در کفر و بی دین بودن ابن عربی نیست.

۴_ نظر مرحوم شیخ بحرانی:

ایشان از ابن عربی با عنوان زندیق یاد می کند. [لؤلؤه البحرین:۱۲۱.]

۵_ نظر مرحوم علامه میرزاى نوری (صاحب مستدرک الوسائل):

ایشان درباره ابن عربی می نویسند: «در علمای عامه و نواصب ناصبی تر از ابن عربی دیده نشده است.» [مستدرک الوسائل: ج۲۰، ص۲۳۹.]

۶_ نظر مرحوم ملامحسن فیض کاشانی:

«ابن عربی از بزرگان صوفیه است و او کسی است که در فتوحات می گوید : من هرگز از خدا نخواستم امام زمان مرا به من بشناساند! و کلمات ابن عربی در مخالفت با شرع و عقل به گونه ای است که کودکان را هم به خنده می اندازد و مورد استهزاء زنان قرار می گیرد! و این قضیه بر کسانی که تتبع در تصانیف او داشتند مخفی نیست! و در کتب او بی ادبی هایی است که هیچ مسلمانی بدان رضایت نمی دهد، کلمات مزخرف و اشتباهی که قلب را مشوش ساخته و عقل را به وحشت انداخته و ذهن را سرگردان می نماید.» [بشارات الشیعه: ص ۱۵۰]

۷_ نظر مرحوم مقدس اردبیلی:

مرحوم مقدس اردبیلی می فرمایند: «ابن عربی از حد کفر و الحاد گذشته است» [حدیقه الشیعه: ص۵۶۶] در جای دیگر آورده اند: «بعضی من جمله ابن عربی و عبدالرزاق کاشانی قاءل به وحدت وجود شده اند و گفته اند: هر موجودی خدا است!» [حدیقه الشیعه ج۲ص۷۵۴.]

۸_ نظر مرحوم محقق خوانساری:

مرحوم محقق می فرمایند: «محیی الدین ابن عربی در حقیقت ماحی الدین (=محو کننده دین) است.» [روضات الجنات: ج۸، ص۶۰]

۹_ نظر مرحوم آیت الله سید علی بهبهانی:

ایشان نوشته اند: «ارزش ندارد انسان عمرش را به مزخرفات ابن عربی بگذراند. زیرا وقت انسان شریف تر از این است که به تفصیل مزخرفات او بیردازد.» [شرح حال آثار و افکار آیت الله بهبهانی: ص ۱۶۳]