پنجشنبه, ۳۰ خرداد ۱۳۹۸
آخرین مطلب با عنوان ، آیا بعد از زیارت حضرت معصومه(س) بهشتی می‌شویم؟ در 19 ساعت قبل منتشر شده است .
»   بررسی روایات و متون, مطلب داغ  »   آیا گنجشک‌ها سنی مذهب هستند؟
۱۸ شهریور ۱۳۹۷ , ساعت ۳:۳۰

آیا گنجشک‌ها سنی مذهب هستند؟

متن شبهه:
نعمت الله جزایری یکی از شاگردان مخصوص علامه مجلسی و کسی که در نوشتن بحار انوار خیلی کمک مجلسی کرد در کتاب انوار النعمانیه صفحه ۲۱۱ می گوید: «قد روی ان العصفور یحب فلانا وفلانا ، وهو سنی فینبغی قتله بکل وجه و اعدامه واکله» روایت شده است که گنجشک فلانی وفلانی را دوست دارد (ابوبکر وعمر) واوسنی است پس باید او را به هر طریقی کشت واعدامش کرد وخورد.

پاسخ:
سید نعمت‌الله موسوی جزایری فرزند سید عبدالله که به دوازده واسطه نسب او به عبدالله پسر امام موسی بن جعفر علیه السلام می‌رسد یکی از علمای شیعه در اواخر قرن یازدهم و اوایل قرن دوازدهم هجری است. وی به مدت هشت سال در اصفهان شاگرد مرحوم علامه مجلسی گردید و در این مدت به کمک استاد خود شتافت تا کتاب بحارالانوار نگاشته شود.
وی کتابی با عنوان «انوار النعمانیه فی معرفه الشاه الانسانیه» نگاشت که به انوار نعمانی معروف شد. در این کتاب به شرح حال آدمی از پیش از تولد تا پس از مرگ اشاره کرده است و به روایات و مطالب پیرامون آن پرداخته است. وی در بخشی از این کتاب در احوال تاثیر ولایت معصومین بر اجسام و حیوانات و گیاهانان و… می‌نویسد:
«خداوند متعال برای جمادات و حیوانات و… نوعی از شعور قرار داده است که با آن به خالق متعال و مبدع جهان و… پی می‌برند و تسبیح او می‌کنند و اولیاء الهی را یاد می‌نمایند…»

وی در ادامه به بیانی مجهول به عنوان مثال چنین می‌آورد که: «…و کذلک الطیور فانه قد روی ان العصفور یحب فلانا وفلانا، وهو سنی فینبغی قتله بکل وجه و اعدامه واکله…»
یعنی آنکه: همانند پرندگان که روایت شده است که گنجشک به جهت محبت داشتن فلانی و فلانی (منظور عمربن خطاب و ابوبکر است)، سنی است و قتل او جایز است به هر وجهی که باشد و اعدامش نیز جایز است و خوردنش جایز…

هر چند به کتاب انوارالنعمانیه و شخص نعمت الله جزایری نقدهایی وارد شده است، اما در رد این مطلب بخصوص می‌گوییم:
نقد اول
در هیچ منبع روایی، ما چنین مطلبی که خوردن عصفور (گنجشک) به جهت سنی بودنش جایز است نیافتیم، حتی در هیچ منبعی سنی بودن گنجشک و یا حیوان دیگری را یافت نکردیم. اساسا به طور کلی هیچ حیوانی به طور اعم، تحت دایره سنی و شیعه قرار نمی‌گیرد و اگر بپذیریم که جمادات و حیوانات و… نیز به وسیله ولایت اهل بیت علیهم السلام آزموده می‌شوند، باید آنها را در انتخاب نوع دیدگاهشان، مختار بدانیم. یعنی ممکن است گنجشکی شیعه باشد و گنجشکی سنی.
همینطور در هیچ منبعی یاد نشده است که علت حلال بودن اکل (خوردن) گوشت حیوانی، شیعه بودن یا سنی بودنش باشد. جالب آنجاست که خود سید نعمت الله جزایری در قبل از بیان این مطلب، موضوعی را مطرح می‌کند که خلاف گفته خود است و نقض ادعایش روایتش می‌باشد. وی می‌گوید: «پس از عرضه ولایت بر موجودات، آنها که قبول می‌کنند، پاک می‌شوند و خوردنشان حلال، و آنان که منکر می‌شوند، خبیث می‌شوند و خوردنشان حرام».
با این سخن، اگر بپذیریم که گنجشک سنی مذهب است، پس خوردنش باید به جهت خباثتش، ممنوع شده باشد در حالی که روایت بلعکس آنچیزی که سابقا گفته شده است سخن می‌گوید.

نقد دوم
نقد دیگری که بر این ادعای روایت وارد است، اینکه چرا اعتقاد به مذهب اهل سنت، باعث جواز قتل و اعدام باشد؟ طبق گفته اکثر فقهای شیعه، اهل سنت هر چند منکر ضروری دین هستند، اما احکام مرتد بر آنها بار نمی‌شود و اعدام و قتلشان ممنوع است و خون و مال و ناموسشان محترم خواهد بود. چگونه است که سید نعمت الله جزایری، چنین مطلبی را بیان می‌دارند و به تبعات آن توجه‌ای ندارند.
شاید به خاطر همین بی‌توجهی‌های جناب جزایری است که امثال مرحوم انگجی‌ها در نقد کتاب انوار نعمانیه می‌نویسد: «خواندن برخی از کتب سید نعمت الله جزایری شرعا اشکال دارد.» و یا توسط برخی دیگر از پژوهشگران به غلو و عدم توجه به روایت ضعیف و غلط و خلط مبحث و… متهم می‌شود.

نقد سوم
ضمن اینکه این روایت، با روایات صید در تعارض است، چرا که در باب صید کتب روایی، مکررا از صید بی جا و بدون دلیل منع شده است. حتی سفر برای صید تفریحی نیز حرام است و نماز در آن کامل. چگونه است که چنین مطلبی (صید بی جای گنجشک تنها به جرم سنی بودن) از جانب شارع مقدس صادر شده باشد ولی برخلاف آن روایات متعدد و متواتر و معتبری در کتب فقهی ذکر گردد؟

بنابراین
به طور کلی باید در رد این مطلب، چنین بیان داشت که در مکتب تشیع، هیچ کتابی به طور کلی مورد تایید نیست جز کتاب مقدس قرآن کریم. در تشیع، هر چه از روایات که بیان می‌شود، باید ابتدا بررسی سندی و سپس بررسی محتوایی شود و در نهایت اگر مخالفتی با قرآن و سنت قطعیه نداشته باشد، پذیرفته شود. با این قاعده کلی، امثال کتاب آقای جزایری و… به طور کلی اعتباری ندارند مگر آنکه برای سخنشان دلیل منطقی و تاریخی اقامه نمایند.
که در این مورد بخصوص، نه تنها دلیلی ارائه نشده است و تنها به گفتن (روایت شده است) اکتفا شده، بلکه در مفاد آنچه نقل شده است نیز تعارض و اشتباه و اشکال وجود دارد. پس این مطلب و این روایت (ادعایی) از دیدگاه ما هیچ اعتباری ندارد، و بیشتر به احادیث غالیان شباهت دارد.

شیخ علی شاهرودی _ پایگاه تخصصی شبهه

مطالب مشابه

2 دیدگاه برای آیا گنجشک‌ها سنی مذهب هستند؟

  1. احمد
    0

    به نظرم اولین و مهمترین نقدی که می توان وارد کرد این است که سنی بودن ناشی از اعتقاد است و اعتقاد مربوط به انسان است نه حیوانات. به بیان دیگر، نمی‌توان اعتقاد به سنی بودن را به گنجشک نسبت داد و وقتی نتوان این اعتقاد را نسبت داد، نمی‌توان به این بهانه گنجشک را کشت.

    • 0

      با عرض سلام، اعتقاد ناشی از عقل است؛ و حیوانات نیز به نسبه خود، از عقل، بهره‌ای برده‌اند و تشخیص دارند. با این حساب اعتقاد داشتن نزد حیوانات، محال نیست؛ بلکه شاید بتوان نوعی باور معنوی نیز، به حیوانات نسبت داد. با طرز نگاه شما، دچار مشکلاتی می شویم که، از لحاظ عدل و حکمت الهی در اعتقادات اسلامی، سازگاری ندارد. انشاء الله به زودی در مطلبی مفصل به توضیح این مطلب خواهیم پرداخت.

ارسال پاسخ یا نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


  • احادیث صحیح السند درباره ولادت حضرت مهدی(ع)
  • چرا اسلام، حکم به قتل مرتد داده است؟
  • بررسی ورود اسلام به ایران
  • چرا اسلام برده‌داری را تجویز کرد؟
عنوان اسلایدر
  • آخرین مطالب