سه شنبه, ۰۳ مهر ۱۳۹۷
آخرین مطلب با عنوان ، آیا روضه دوطفلان حضرت زینب (س) معتبر است؟ در 1 هفته قبل منتشر شده است .
»   پرسش و پاسخ, تاریخ حضرت محمد (ص), وقایع تاریخی  »   آیا حضرت خدیجه(س) قبل از حضرت رسول(ص) ازدواج کرده اند؟
282 views
۸ اردیبهشت ۱۳۹۷ , ساعت ۱۸:۳۷

آیا حضرت خدیجه(س) قبل از حضرت رسول(ص) ازدواج کرده اند؟

سوال:

آیا حضرت خدیجه سلام الله علیها، قبل از حضرت رسول صلی الله علیه و آله، با شخص دیگری ازدواج داشته اند؟

 

پاسخ:

حضرت خدیجه کبری سلام الله علیها، برترین همسر رسول خدا صلی الله علیه وآله و یکی از چهار زن برتر بهشتی است. او نخستین کسی است که به رسول خدا ایمان آورد و تمام اموال و دارائی های خود را در راه پیشرفت اسلام هدیه کرد. در باره مقام آن حضرت همین بس که خداوند به او سلام فرستاده و وعده قصری بهشتی به او داده است. علامه مجلسی رضوان الله تعالی علیه در این باره می نویسد:

«عَنْ زُرَارَهَ وَحُمْرَانَ وَمُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ عَنْ أَبِی جَعْفَرٍ (علیه السلام) قَالَ حَدَّثَ أَبُو سَعِیدٍ الْخُدْرِیُّ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ (صلی الله علیه وآله) قَالَ إِنَّ جَبْرَئِیلَ (علیه السلام) قَالَ لِی لَیْلَهَ أُسْرِیَ بِی حِینَ رَجَعْتُ وَقُلْتُ یَا جَبْرَئِیلُ هَلْ لَکَ مِنْ حَاجَهٍ قَالَ حَاجَتِی أَنْ تَقْرَأَ عَلَی خَدِیجَهَ مِنَ اللَّهِ وَمِنِّی السَّلَامَ وَحَدَّثَنَا عِنْدَ ذَلِکَ أَنَّهَا قَالَتْ حِینَ لَقَّاهَا نَبِیُّ اللَّهِ صَلَّی اللَّهُ عَلَیْهِ وَ آلِهِ فَقَالَ لَهَا الَّذِی قَالَ جَبْرَئِیلُ فَقَالَتْ إِنَّ اللَّهَ هُوَ السَّلَامُ وَ مِنْهُ السَّلَامُ وَ إِلَیْهِ السَّلَامُ وَعَلَی جَبْرَئِیلَ السَّلَامُ.»[۱]

یعنی: امام باقر علیه السلام از ابوسعید خدری نقل می کند: رسول خدا فرمود: درشب معراج وقتی که باز می گشتم به جبرئیل گفتم: آیا خواسته ای از من داری؟ گفت: درخواست من این است که سلام خدا و مرا به خدیجه برسانی، رسول خدا وقتی که پیام جبرئیل را به خدیجه ابلاغ فرمود، در پاسخ گفت: خدای بزرگ مصدر سلامتی است و همه سلامتیها از او است و تمام سلامتیها به او باز می گردد، و بر جبرئیل درود و سلام.

فضائل حضرت در منابع عامه نیز یاد شده است، محمد بن اسماعیل بخاری می نویسد:

«حدثنا قُتَیْبَهُ بن سَعِیدٍ حدثنا محمد بن فُضَیْلٍ عن عُمَارَهَ عن أبی زُرْعَهَ عن أبی هُرَیْرَهَ رضی الله عنه قال أتی جِبْرِیلُ النبی صلی الله علیه وسلم فقال یا رَسُولَ اللَّهِ هذه خَدِیجَهُ قد أَتَتْ مَعَهَا إِنَاءٌ فیه إِدَامٌ أو طَعَامٌ أو شَرَابٌ فإذا هِیَ أَتَتْکَ فَاقْرَأْ علیها السَّلَامَ من رَبِّهَا وَمِنِّی وَبَشِّرْهَا بِبَیْتٍ فی الْجَنَّهِ من قَصَبٍ لَا صَخَبَ فیه ولا نَصَبَ.» [۲]

یعنی: «جبرئیل خدمت رسول خدا آمد و عرض کرد: ای رسول خدا ! این خدیجه است که آمده و ظرفی با خود دارد که در آن، گوشت یا غذا یا نوشیدنی است (شک از راوی است)؛ پس چون نزد تو آمد، از جانب پروردگارش و نیز از سوی من به او سلام برسان و او را به خانه ای در بهشت از درّ و یاقوت و طلا که از هر هیاهو و رنجی ایمن است بشارت بده.»

با روایات متعدد در فضیلت حضرت خدیجه در مقام و منزلت ایشان جای هیچ تردیدی باقی نمی ماند؛ اما از آن جایی که اهل سنت دوست دارند عائشه را برترین همسر رسول خدا معرفی نمایند، و لذا سعی در فضیلت تراشی برای او دارند و تنها چیزی که یافته اند، این بود که مدعی شدند عائشه تنها همسر باکره رسول خدا بوده و دیگر همسران رسول خدا از جمله حضرت خدیجه قبل از آن حضرت همسر داشته اند؛ در حالی که این مطلب با واقعیت های تاریخی سازگاری ندارد، زیرا بر اساس نقل، عائشه هم قبل از رسول خدا همسر دیگری داشته است.

در باره ازدواج عائشه قبل از رسول خدا، ابن سعد در الطبقات الکبری می نویسد:

«عن عبد الله بن أبی ملکیه قال خطب رسول الله صلی الله علیه وسلم عائشه بنت أبی بکر الصدیق فقال إنی کنت أعطیتها مطعما لابنه جبیر فدعنی حتی أسلها منهم فاستسلها منهم فطلقها فتزوجها رسول الله صلی الله علیه وسلم.» [۳]

یعنی: عبد الله بن أبی ملیکه می گوید: رسول خدا صلی الله علیه _ وآله _ وسلم از عایشه دختر ابوبکر خواستگاری کرد، ابو بکر گفت: من عایشه را به جبیر بن مطعم داده ام، اجازه بده تا آن ها را منصرف کنم. ابوبکر آن ها را منصرف کرد و طلاقش را گرفت، سپس رسول خدا با او ازدواج کرد.

بنابراین، عائشه قبل از رسول خدا صلی الله علیه وآله همسر شخص دیگری به نام جبیر بن مطعم بوده است. حتی برخی از دانشمندان علم تاریخ، عائشه از همسر سابق خود، فرزند پسری نیز داشته است.

 

اما بحث اصلی ما در این باره است که آیا حضرت خدیجه سلام الله علیها قبل از رسول خدا ازدواج کرده بود یا خیر؟.

پاسخ این سؤال در آثار و کتب بزرگان و اندیشمندان شیعی به فراوانی وجود دارد که با احترام به همه بزرگان و رعایت اختصار به بخشی از پاسخ و توضیح اکتفا و اشاره می کنیم:

برخی گفته اند: رسول خدا همسر باکره ای غیر از عائشه نداشته است و درباره خدیجه گفته اند: وی قبل از رسول خدا با دو نفر به نامهای عتیق بن عبد الله مخزومی و ابوهاله تمیمی ازدواج کرده بود و فرزندانی از آنان نیز داشته است.

این سخن به اعتقاد برخی از بزرگان شیعه قابل قبول نیست؛ زیرا بخش زیادی از این قبیل سخنان را طراحان سیاست با هدف زدودن هاله قداست و پاکی از رحم بانوئی که ظرف وجود کوثر قرآن، فاطمه زهرا است ساخته اند و لذا دقت در این موضوع و نقد سخنان موجود در منابع تاریخی و حدیثی شک و شبهه را از بین می برد. ضمنا، ثابت شده است که عائشه نیز قبل از رسول خدا همسر داشته و حتی صاحب فرزند نیز بوده است. پس کلام مدعیان، از این جهت نیز کذب است.

ابو القاسم اسماعیل بن محمد اصفهانی از دانشمندان اهل سنت تصریح می کند که حضرت خدیجه سلام الله علیها، باکره بوده است:

«وکانت خدیجه امرأه باکره ذات شرف ومال کثیر وتجاره تبعث بها إلی الشام فتکون عیرها کعامه عیر قریش.»[۴] حضرت خدیجه، زنی باکره، دارای اعتبار و مال بسیاری بود، کاروان تجاری اش را به سوی شام می فرستاد و کاروان او به اندازه تمام کاروان قریش بود.

ابوالقاسم کوفی از علمای شیعه، در این باره استدلال جالبی کرده است که توجه خوانندگان عزیر را به آن جلب می کنیم. وی در کتاب الإستغاثه می نویسد:

«أن الإجماع من الخاص والعام من أهل الأنال ونقله الأخبار علی أنه لم یبق من أشراف قریش ومن ساداتهم وذوی النجده منهم إلا من خطب خدیجه ورام تزویجها فامتنعت علی جمیعهم من ذلک فلما تزوجها رسول الله صلی الله علیه وآله وسلم غضب علیها نساء قریش وهجرنها وقلن لها خطبک أشراف قریش وأمراؤهم فلم تتزوجی أحدا منهم وتزوجت محمدا یتیم أبی طالب فقیرا لا مال له، فکیف یجوز فی نظر أهل الفهم أن تکون خدیجه یتزوجها أعرابی من تمیم وتمتنع من سادات قریش وأشرافها علی ما وصفناه، ألا یعلم ذو التمیز والنظر أنه من أبین المحال وأفظع المقال، ولما وجب هذا عند ذوی التحصیل ثبت أن خدیجه لم تتزوج غیر رسول الله (ص).»[۵]

یعنی: مورخان و محدثان شیعه و سنی بر این مطلب اتفاق دارند که کسی از بزرگان، اشراف، رؤسا و جوانمردان قریش باقی نماند؛ مگر این که از حضرت خدیجه خواستگاری کرد و ازدواج با ایشان را آرزو می کرد؛ اما خدیجه کبری دست رد بر سینه همه آن ها زد؛ ولی وقتی رسول خدا صلی الله علیه وآله با او ازدواج کرد، تمام زنان قریش از او فاصله گرفته و رفت و آمد با وی را ترک کردند و گفتند: تو پیشنهاد سران قریش را رد کردی و تن به همسری کسی دادی که فقیر است و مال و ثروتی ندارد؟!

با این حال چگونه اهل فهم می توانند بپذیرند که حضرت خدیجه با یک اعرابی از قبیله بنی تمیم ازدواج کرده باشد؛ اما خواستگاری بزرگان قریش را نپذیرفته باشد؟

آیا صاحبان فکر و اندیشه نمی دانند که این مطلب از آشکارترین محالات و ناپسند ترین گفتارها است، وقتی برای اهل تحقیق این مطلب ثابت شود، ثابت می شود که حضرت خدیجه با کسی غیر از رسول خدا صلی الله علیه وآله ازدواج نکرده است.

و نیز می توان این سؤال را از اهل تحقیق پرسید که اگر خدیجه قبل از ازدواج با رسول خدا با یک نفر اعرابی از قبیله تمیم ازدواج کرده بود، آیا موردی برای این سرزنش ها پس از ازدواج با رسول خدا باقی می ماند؟ و آیا ازدواج زنی بیوه و شوهر دیده به این اندازه برای تمام مردم مکه مهم بود که بر اساس همین نقل تمام همسران اشراف قریش با وی قطع رابطه کنند؟

اگر خدیجه شایسته ملامت و سرزنش بود پس چرا (در صورت صحت) هنگام ازدواج با یک نفر اعرابی که بر پاشنه پایش ادرار می کرد و از هیچ امتیازی بر خوردار نبود ملامت و سرزنش نشد؟

از این رو، ما مطمئن هستیم که قضیه ازدواج حضرت خدیجه قبل از رسول خدا صلی الله علیه وآله از دسیسه های کسانی است که هیچ حد و مرزی را در فضیلت برای دشمنان اهل بیت علیهم السلام نمی شناختند و هیچ فضیلتی را برای اهل بیت علیهم السلام باقی نگذاشتند؛ مگر این که عین همان را برای دیگران ساختند.

 

نتیجه:

وجود همسرانی برای حضرت خدیجه کبری، قبل از رسول اکرم و عدم باکره بودن ایشان؛ هیچ دلیل موجه و قابل قبولی ندارد؛ ضمن اینکه اصالت بر باکره بودن و عدم زوجیت قبل از ازدواج می باشد. همچنین تناقضات فاحش بزرگان اهل سنت در منابعشان و بغض و کینه و غرض ورزی های متعدد منابع و رجال اهل سنت نسبت به اهل بیت و خاندان نبوت و. … همگی باعث شده است که نظریه عدم باکره بودن و همچنین مسن و صاحب فرزند بودن حضرت خدیجه، پذیرفتنی نباشد و احتمال دروغش، نسبت به صحتش، بسیار بیشتر باشد. (

__پی نوشت__________

[۱]. بحار الأنوار: ج ۱۶، ص ۷، باب ۵ – تزوجه ص بخدیجه رضی الله عنها.

[۲]. صحیح البخاری: ج ۳ ص ۱۳۸۹ و ج ۶ ص ۲۷۲۳، تحقیق د. مصطفی دیب البغا، ناشر: دار ابن کثیر، الیمامه – بیروت، الطبعه: الثالثه، ۱۴۰۷ – ۱۹۸۷.

[۳]. الطبقات الکبری: ج۸، ص ۵۹، ناشر: دار صادر – بیروت. الإصابه فی تمییز الصحابه (لعسقلانی): ج ۸ ص ۱۷، تحقیق: علی محمد البجاوی، ناشر: دار الجیل – بیروت، الطبعه: الأولی، ۱۴۱۲هـ – ۱۹۹۲م.

[۴]. دلائل النبوه: ج ۱ ص ۱۷۸، تحقیق: محمد محمد الحداد، ناشر: دار طیبه – الریاض، الطبعه: الأولی، ۱۴۰۹هـ.

[۵]. کتاب الاستغاثه: ج۱، ص۷۰، طبق برنامه مکتبه اهل البیت علیهم السلام.

موسسه تحقیقاتی ولی عصر (عج)

مطالب مرتبط

🔻سوال: آیا حضرت خدیجه (س) دخترانی قبل از حضرت زهرا (س) داشته اند؟ 🔻پاسخ: باسمه جلت اسمائه، بعد از تحقیقات نزد اینجانب مشخص شد که نظر بزرگانی مانند شیخ مفید و سید مرتضی در این موضوع درست است که ...

ارسال پاسخ یا نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


  • آخرین مطالب