یکشنبه, ۲۱ مهر ۱۳۹۸
آخرین مطلب با عنوان ، برهان اثبات خدا (برهان فطرت) در 1 هفته قبل منتشر شده است .
»   بررسی روایات و متون  »   نقدی بر دیوید هیوم (آتش زدن کتب فلسفی)
۱۱ مرداد ۱۳۹۶ , ساعت ۷:۵۶

نقدی بر دیوید هیوم (آتش زدن کتب فلسفی)

شبهه:
یک جلد از کتب فلسفی را به دست میگیریم؛ باید بپرسیم آیا این کتاب استدلال انتزاعی درباره ی کمیت یا عددی در خود گنجانیده؟ خیر؛ آیا دارای نوعی استدلال تجربی راجع به واقعیت و هستی است؟ خیر؛ پس آن را بر آتش بیفکن؛ زیرا چیزی جز وهم و مغالطه در آن وجود ندارد! (دیوید هیوم)

پاسخ:
دیوید هیوم، فیلسوف اسکاتلندی در قرن ۱۷ ام میلادی بوده است که به تجربه‌گرایی معتقد شده بود. او از مسیحیت دست برداشت و تجربه‌گرایی پیوست. در تجربه‌گرایی معقتدند که عقل اعتباری ندارد و تجربه است که معرفت حقیقی بشر را دربرخواهد داشت.
باگذر زمان، و پیشرفت علم و تکنولوژی؛ امروزه تجربه‌گرایی، یک نحله فکری نچندان معتبر شناخته می‌شود؛ چرا که تجربه در سالیان اخیر (قرن ۲۰ و۲۱) بارها تجربیات خود را نقض کرده و آن را اشتباه قلمداد نموده است.

درباره متن شبهه، این متن حاوی مطالبی است که به احتمال قوی از عقل و فهم جناب هیوم، نباید پوشیده می‌مانده ولی با این حال، اگر متن منتسب به جناب هیوم باشد؛ در پاسخ و نقدش می‌گوییم:
استدلال، اقسام مختلفی دارد؛ که در ادامه به صورت مختصر به اقسام نه گانه آن اشاره می‌شود:
۱_ استدلال استنباطی (Deductive Reasoning): روش استدلال استباطی، روشی از کل به جز می‌باشد. (مانند: من خیس خواهم شد، اگر زیر باران بایستم. من زیر باران ایستاده‌‌ام، پس خیس خواهم شد.)

۲_ استدلال استقرایی (Inductive Reasoning) :روش استدلال استقرایی، جز به کل می‌باشد. انسان‌ها استدلال استقرایی را برای رسیدن به نتایج کلی، با استفاده از مجموعه‌ای محدود از حقایق و با کمک فرآیند تعمیم به کار می‌برند. (مانند: میمون‌ها در باغ‌ وحش A موز می‌خورند. میمون‌ها در باغ‌وحش B موز می‌خورند. در نتیجه تمام میمون‌ها موز می‌خورند.)

۳_ استدلال معکوس یا انتزاعی (Abductive Reasoning): در استدلال استنباطی، از علت به معلول می‌رسیم در صورتی که استدلال معکوس، از معلول به علت می‌رسیم. این استدلال را استنتاج با ظاهر فریبنده یا توجیه کننده (Plausible Inference) می‌نامند. (مانند: اگر بارات ببارد، زمین خیس می‌شود. زمین خیس است. پس باران آمده؟

۴_ استدلال قیاسی (Analogical Reasoning): استدلال قیاسی، از مقایسه مفهومی با مفهوم دیگر به دست می‌آید. در مثال این بخش ویژگی‌های ظاهری و بعضی از صفات ببرها آمده است. حال اگر شخصی باشد که تا به حال ببر ندیده باشد ولی شیر دیده باشد برای اینکه به او ببر را بشناساند می‌گوید تفاوت‌ها و شباهت‌های شیرها با ببرها چیست تا شخص با استفاده از تجربیات قبلی یک تصویر ذهنی از ببر تشکیل دهد.

۵_ استدلال عقل سلیم (Common Sense Reasoning): این استدلال از منطق خاصی پیروی نمی‌کند. در این روش به گونه‌ای استدلال می‌شود که انتظار می‌رود بهترین استدلال ممکن باشد در صورتی که ممکن است بهترین استدلال نباشد ولی در اکثر موارد درست است. (مثال: فرض کنید شما می‌خواهید به مهمانی بروید بدون اینکه میزبان از گل خوشش می‌آید یا نه برای او دسته گلی می‌خرید. شما این نتیجه را به این دلیل گرفته‌اید که تصور می‌کردید اکثر افراد از گل خوششان می‌آید.)

۶_ استدلال غیریکنواخت (Non Monotonic Reasoning): در این استدلال با افزوده شدن حقایق جدید ممکن است حقایق و قواعد قدیم باطل و نادرست شوند. به طور مثال اگر در یک سیستم خبره پزشکی به وجود نوعی بیماری پی ببریم ولی در طول مدتی که بیماری تشخیص داده شود، ممکن است بیماری از بین رفته باشد و یا بیماری‌های دیگری اضافه شود. به طور مثال اگر بیماری سرماخوردگی دیر تشخیص داده شود به بیماری ذات الریه تبدیل می‌شود. استدلال‌های احتمالی از نوع استدلال‌های غیریکنواخت محسوب می‌شود.

۷_ استدلال تمثیل (Allegory Reasoning): عبارتست از استفاده از مشابهت یک معلوم برای کشف مجهول یعنی انسان بر اساس اطلاعات و معلوماتی که نسبت به یک فرد یا مورد یا پدیده دارد مورد یا فرد یا پدیده مشابه را شناسایی و تعریف کند به عبارتی اثبات حکمی کلی در فردی بخاطر وجود آن حکم در فرد مشابه آن.

۸_ استدلال اقترانی (Aqtrany Reasoning): عین نتیجه یا نقیض نتیجه بالفعل در مقدمات آن مذکور نباشد.

۹_ استدلال شهودی (Intuitive Reasoning): استدلال شهودی مبتنی بر درک شهودی است و به نوعی درک بدون استدلال است و به وسیله حواس پنج گانه انجام می‌شود. و همچنین می‌توان به سیستم‌های استدلال عصبی – فازی جهت رتبه‌بندی مشتریان حقوقی بانک‌ها اشاره کرد که متغیرهای ورودی این مدل نسبت بدهی، نسبت فعالیت و نسبت ارزش ویژه به مجموع دارایی‌ها و متغیر خروجی آن احتمال نکول مشتری، در نظر گرفته شده است.

توضیح:
با بیان انواع استدلال‌ها، پر واضح است که استدلال‌های کتب فلسفی، می‌تواند از همه این اقسام باشد. بنابراین، ادعای جناب آقای هیوم؛ در این مورد کاملا باطل است که اگر هر کتاب فلسفی، عاری از نوعی خاص از استدلال نباشد، وهم و مغالطه است. هر چند خیلی از فیلسوفان، دست به مغالطه نیز می‌زنند؛ اما آنچه ما از آن دفاع می‌کنیم، استدلال‌های فلسفی در مساله دین است.
ضمن اینکه، در مسائلی چون متافیزیک و یا مسائل علمی وسیع (چون سفر به یک کهکشان دیگر و یا سرعت نور و…) تجربه بشر، منتفی است؛ (یا حداقل تاکنون منتفی است) که این نشانه ضعف استدلال به تجربه است.
همینطور مسائلی که به تجربه بشر رسیده است ولی از شناخت آن عاجز بوده است، همچون مساله‌ای چون جن، رویا، خبرهای غیبی و… که بشر آنها را مشاهده کرده و به تجربه گذرانده ولی از آن اطلاعات ندارد و استدلال تجربی از آنها، مفید علم نخواهد بود.
از آنجا که استدلال‌های دینی، از جمله قوی‌ترین استدلال‌های بشری است که هر شخص، با انکار آنها، عقل و منطق خود را انکار می‌کند؛ منتقدان دین، از درب دیگری وارد شده و اساس استدلال‌ها را مورد نقد قرار داده‌اند…

مطالب مشابه

ما از قرآن کریم دو آیه را مطرح می‌کنیم، سپس با یک توضیح کوتاه، عصمت معصومین علیهم السلام را اثبات می‌نماییم. اما لازم است دو مقدمه را عرض کنیم:اولا باید اثبات نماییم که ...
پرسش:دلايل عقلی حقانيت مذهب شيعه را بيان فرماييد. پاسخ: عقل بطور كلی چنين حكم مي‏‌كند كه هر مذهبی كه امام و پيشوای آن از جانب وحی معرفی ...

ارسال پاسخ یا نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


  • احادیث صحیح السند درباره ولادت حضرت مهدی(ع)
  • چرا اسلام، حکم به قتل مرتد داده است؟
  • بررسی ورود اسلام به ایران
  • چرا اسلام برده‌داری را تجویز کرد؟
عنوان اسلایدر
  • آخرین مطالب