پنجشنبه, ۱۴ آذر ۱۳۹۸
آخرین مطلب با عنوان ، آیا اکثریت دانشمندان حال حاضر دنیا آتئیستند؟ در 3 ساعت قبل منتشر شده است .
»   شبهات تاریخ پیامبر اکرم(ص), نقد اهل سنت  »   چرا مردم، همانند عثمان، با عمر و ابوبکر مقابله نکردند؟
۱ فروردین ۱۳۹۸ , ساعت ۱:۱۴

چرا مردم، همانند عثمان، با عمر و ابوبکر مقابله نکردند؟

پرسش:
چرا آن بدعت‌هایی را که عمر و ابوبکر کرده بودند مردم با آنها مخالفت نکردند؟ و چرا با عثمان مخالفت کردند و براو قیام کردند؟

پاسخ:
شرایط زمانی و مقتضیات زمانی در هر یک از دوران خلافت آنها باید در نظر گرفته شود و فاصله زمانی که باید با پیامبر داشتند و وسعت مکانی و سرزمینی اسلام و مقدار سرزمینی که تحت سیطره و حکومت و خلافت هریک از آنها بود نیز در شرایط زمانی مؤثر است که باید در نظر داشت، ونوع برخورد وشیوه رفتار آنها و روش زندگی آنها و شرایط و اوضاع زبان هریک بسیار متفاوت است. از طرفی نمی‌توان به طور قطع و یقین گفت که مردم با ابوبکر و شیوه کار او یا عمر و شیوه کارش مخالف نبودند[۱].
مسئله دیگری که در پاسخ این سؤال باید به آن توجه داشت این است که در مخالفت و یا در بیعت به این سه خلیفه هیچگاه رأی اکثریت وحتی ۳/۱ از مسلمین یکسان نبود و اینطور نبود که همه انصار و مهاجرین و صحابه بزرگ بر خلاف ابی بکر و جریان انتخاب وی در سقیفه رضایت داده باشند با وجود اینکه می دانیم بسیاری از صحابه بزرگ مخالف این انتخاب بودند و برخی از آنها تا آخر عمرشان با ابی بکر بیعت نکردند[۲] و در دوران کوتاه خلافت ابوبکر غیر ازمخالفین شیعه که بنابر مصالح سیاسی اسلام و با دوراندیشی و تدبیر علی علیه السلام بر علیه خلافت شورش نکردند[۳]، مخالفین دیگری در مناطق مختلف جزیره العرب بر ابوبکر شوریدند که این گروه را مرتد یا اهل رد و ارتداد نامیده‌اند، و علت ارتداد آنها یا بر کشتن آنها از دین معلوم نیست چه بوده است و اصلاً روشن نشده است که آیا این‌ها خلافت ابوبکر را قبول نداشتند که در این باره چندان تحقیق دقیق نشده است پس نمی‌توان گفت که مردم بر علیه ابوبکر و عمر قیام نکرده‌اند. نمی‌توان بطور مطلق دوران خلافت آنها را دورانی همراه با توافق عمومی قلمداد کنیم از طرفی در دوران آنها زمینه طوری بود که مسلمانان و سپاه اسلام در فکر فتوحات در زمینه سازی صدور دین اسلام بودند: لذا امیرالمؤمنین علی علیه اسلام به خاطر مصالح اسلامی و نو پا بودن دین اسلام با تدابیر الهی خویش نگذاشت که دین اسلام در آغاز شکل گیری و بنیان خود از درون دچار اختلافات حزبی شود و نزاع بر سر قدرت به جنگ داخلی[۴] کشیده شود و دین نوپا که حاصل زحمات ورنج و آلام ۲۳ ساله پیامبر (ص) و اصحاب او بود از هم بپاشد، لذا از حق قطعی خود گذشت و در کارهایی که مربوط به اسلام بود و بیشرفت و توسعه دین را در آن می دید به آنها کمک کرد و همکاری نمود و وظیفه امامت را عهده دار بود و انجام می داد چندان مطلع نبودند و وجود او را چندان که باید درک نمی‌کردند اما آن حضرت وظیفه مهم امامت را بعد از مقام رسالت عهده‌دار بود.
از جهتی هم اگر ملاحظه کنیم خواهیم دیدکه خط مشی شیخین (ابوبکر و عمر) بطور کلی با عثمان فرق داشت. و عواملی که سبب شورش مردم علیه عثمان می‌شد نیز متفاوت بود. در روزگار عثمان فتوحات، مسلمانان خیلی دامنه‌دارتر شده بود در حالیکه اگر آنرا با زمان ابوبکر مقایسه کنیم می‌بینیم که فتوحات در محدوده همان عربستان بوده است.[۵] و در دوران خلافت عمر فتوحات به شدت و با وسعت ادامه داشت و آنها سیاست‌هایی اعمال کرده بودند که ظاهراً باسنّت پیامبر سازگار باشد و مردم تازه مسلمان هم چندان آگاهی نداشتند که واقعیت غیر از آن است که این‌ها در پیش می‌گیرند با این اوضاع ما می‌بینیم بنی هاشم که از مهاجران بودند و قبایلی چون قبیله خزرج و برخی از سران آن کاملاً با کارهای ابوبکر و خلافت وی بودند و بسیاری از صحابی بزرگ پیامبر چون سلمان[۶] و ابوذر و مقداد با این‌ها مخالف بودند و در صورت لزوم اعتراض می‌کردند و از سنت پیامبر دفاع می‌نمودند از طرفی امیرالمؤمنین علی علیه السلام از پیدایش بدعت‌ها و در کج روی از سنت و روش پیامبر که از آنها سر می‌زد هشدار می‌داد، و مانع می‌شد، ولی عثمان و کارهای او با این‌ها و زمان او با آنها بسیار متفاوت بود یکی از عواملی که نارضایتی مردم و از عثمان سبب می‌شد و در زمان دوخلیفه پیشین نبود این بود که آنها به تجمل‌گرا بودند و نه اجازه چندان به گرایش بر تجملات می‌دادند و همچنین برای صحابه رسول خدا چندان بر حرمتی نمی‌کردند اگر چه آزار و اذیت به بنی هاشم مخصوصاً دختر پیامبر (جریان آزار وادیت خلیفه دوم و اول به بانوی دوسرا در کتاب الامامه و السیاسه ابن قتبر در ص ۳۰ ج ۱ به تفضیل بیان شده است) کار ناپسندی بود که از آنها سر می‌زد ولی آنها با توجیه و جعل روایت[۷] بنام پیامبر این کارخویش را موجه می‌نمودند. با اینکه مخالف هم داشتند اگر چه اندک و قلیل، پس بطور مطلق نمی‌توان گفت که مردم با بدعت‌های ابوبکر و عمر مخالفت نمی‌کردند بر عثمان شوریدند بلکه یکی از علل شورش بر علیه عثمان ریشه در اعتراض به کار خلفای پیشین داشت. چون برخی از کارهای زمان عثمان در زمان آنها پایه ریزی شده بود و رفته رفته سبب پیدایش یک انقلاب بر علیه خلافت گردید و مردم را برآن داشت که پس از ۲۵ سال دوری از امامت دوباره به آن روی آوردند و مدار و نقطه تمرکز عدالت را پیدا کنند. در زمان عثمان اعتراضات به حدی رسید که غیر قابل کنترل شد، در حالیکه در زمان خلفای پیشین اعتراضات در این حد نبود و کاملاً محدود بود و قابل سرکوب و از طرفی آنها با مردم برخوردی غیر از عثمان داشتند که عثمان در رعایت بسیار کوتاهی می‌نمود پیش از حد فرزندان ابی معیط (بنی امیه) را برگردن مردم سوار نمود و آشکارا بر خلافت سنت پیامبر رفتارکرد و هیچ توجیهی برای کار خود نداشت، از طرفی فتوحات[۸] اسلام نیز بسیار زیاد شده بود و ممالک تحت سیطره سپاه اسلام وخلافت بیشتر از زمان ابوبکر و عمر بود و بنی امیه در این ممالک حکمرانی می‌کردند و صاحبان تیول و زمین‌های مرغوب و چراگاه‌های حاصل‌خیز شده بودند و برخی از صحابه برای خود کاخ‌ها و عمارت‌ها و باغ‌هایی در نقاط مختلف داشتند که همه این‌ها منجر می‌شد به یک نابرابری اقتصادی[۹] و ناعدالتی و ایجاد جامعه طبقاتی و فاصله طبقاتی فاحش که در نوع خود جهتی به سوی اشراف‌گری جاهلی داشت که کاملاً بر خلاف سیره نبوی بود این انحراف فاحش در زمان دو خلیفه پیشین وجود نداشت اگر چه ریشه این انحراف از آن جا بر می‌خواست، به همین سبب نمی‌توان گفت که بر علیه آنها مخالفتی شد زیرا که این اعتراضی کلی بر خط مشی و اندیشه این نوع از خلافت و حکومت بود که آنها پایه ریزی کرده و به جریان انداخته بودند و این انحراف از همان خطی شروع می‌شد که آنها ترسیم کرده بودند و رفته، رفته زیادتر می‌شد.

__پی‌نوشت______________
[۱] چنانکه می‌دانیم منابع معتبری چون کتاب معالم المدرسین و منابع تاریخی به شورش‌های مردم وعدم بیعت همه صحابه با ابوبکر تفضیلاً پرداخته‌اند.
[۲] معالم المدرستین علامه عسگری ج ۱ ص ۵۸ فهرست مخالفین خلافت ابی بکر.
[۳] امام علی علیه السلام در نهج البلاغه از صبر و پایداریش وسکوت به خاطر حفظ جملاتی زیادی فرموده است- سیری در نهج البلاغه ص ۸۱ سلامته الدین اصب الینامن غیره
[۴] علی علیه السلام وقتی از فردی شنید که در برتری او نسبت به خلفای دیگر و ابوبکر شعری گفت فرمود: «سلامه الدین الب الینا من غیره» سیری در نهج البلاغه علامه شهید مرتضی مطهری، ص ۱۸۳ در جواب ابوسفیان فتنه‌گر
[۵] فتوح البلدان بلاذری ـ الفتوح ابن اعثم کوفی ـ دوران خلافت ابوبکر عمر و عثمان که فتوحات رفته رفته بیشتر می‌شد
[۶] چنانکه می‌دانیم مخالفت سعدبن عباده معروف است که نامزد خلافت بود_ معالم المدرستین علامه سید مرتضی عسگری ج ۱ ص ۱۵۸
[۷] الامامه والسیاسه ج ۱ ص ۳۱ ـ گفتگوى طحه سلسله اله علیها باخلیفه اول
[۸] تاریخ یعقوبی ج ۲ ص ۶۹ و ۷۰ ـ چنانکه معروف است وقتی عمر در انتخاب عثمان مردد بود چنین حرفی را به پیش کشید و گفت از عثمان می‌ترسم که ابن ابی معیط را برگردن مردم سوار کند.
[۹] مراجعه شود به آخرین صفحه پاورقى‌ها.

مطالب مشابه

روی عَنِ النَّبِیصلی الله علیه و آله، انه قال:مَنْ مَاتَ عَلَی حُبِّ آلِ مُحَمَّدٍ مَاتَ شَهِیداًوَ مَنْ مَاتَ عَلَی بُغْضِ آلِ مُحَمَّدٍ لَمْ یشَمَّ رَائِحَةَ الْجَنَّة مقدمهیکی از ...
متن شبهه:چرا امامی که مثانه میترکاند دشمنان خود را با دعا نابود نکرد؟ در اصول کافی باب بَابُ الدُّعَاءِ عَلَى الْعَدُوِّ ( نفرین بر دشمن) روایت طولانی است که امام دعا میکند برای ...
متن شبهه:آیا می‌دانستید، در زیارت عاشورا وقتی می‌خوانند، اللهم العن الاول و الثانی و الثالث و الرابع، ویزید خامسا... چه کسانی هستند؟ اولی قابیل پسر حضرت آدم، که پایه گذار قتل و فساد ...
پرسش:نارضايتی و غضب فاطمه زهرا سلام الله علیها، نسبت به خلفاء در چه كتاب‌هایی بيان شده است؟ پاسخ:در اكثر تواريخ و كتب روائی معتبر اهل سنت اين ...
متن شبهه:با توجه به اين‌كه خلفای سه گانه در طول حياتشان در عصر پيامبر اكرم صلی الله عليه و آله هيچ‌گونه خطائی و خلافی مرتكب نشده و همراه اعمالشان مورد تأييد نبی مكرم ...

ارسال پاسخ یا نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


  • احادیث صحیح السند درباره ولادت حضرت مهدی(ع)
  • چرا اسلام، حکم به قتل مرتد داده است؟
  • بررسی ورود اسلام به ایران
  • چرا اسلام برده‌داری را تجویز کرد؟
عنوان اسلایدر
  • آخرین مطالب