یکشنبه, ۲۱ مهر ۱۳۹۸
آخرین مطلب با عنوان ، برهان اثبات خدا (برهان فطرت) در 1 هفته قبل منتشر شده است .
»   شبهات قرآنی  »   آیا اسلام با فرح و شادی مخالف است؟
۳۰ بهمن ۱۳۹۴ , ساعت ۹:۵۵

آیا اسلام با فرح و شادی مخالف است؟

متن شبهه:
طبق آیه ۷۶ سوره قصص که می‌گوید: “لَا تَفْرَحْ إِنَّ اللَّهَ لَا یُحِبُّ الْفَرِحِینَ” (شادی و فرح نکن؛ چرا که خداوند شادی کنندگان را دوست ندارد) خدا با فرح و شادی مخالف است و آن را دوست ندارد.

پاسخ:
درباره آیه ۷۶ از سوره قصص یک تقطیع صورت گرفته است و آیه به صورت کامل بیان نشده است؛ متن کامل آیه:
«إِنَّ قَارُونَ کَانَ مِن قَوْمِ مُوسَى فَبَغَى عَلَیْهِمْ وَآتَیْنَاهُ مِنَ الْکُنُوزِ مَا إِنَّ مَفَاتِحَهُ لَتَنُوءُ بِالْعُصْبَهِ أُولِی الْقُوَّهِ إِذْ قَالَ لَهُ قَوْمُهُ لَا تَفْرَحْ إِنَّ اللَّهَ لَا یُحِبُّ الْفَرِحِینَ» (قارون از قوم موسى بود و بر آنان ستم کرد و از گنجینه‏‌ها آن قدر به او داده بودیم که کلیدهاى آنها بر گروه نیرومندى سنگین مى‏‌آمد آنگاه که قوم وى بدو گفتند شادى مکن که خدا شادى‏ کنندگان را دوست نمى‏‌دارد)
پس اولا، “لا تفرح” نقل قولی است از قوم قارون که به او چنین گفتند.
دوما، منظور از فرح در آیه؛ مطلق فرح و هر نوع آن نیست بلکه فرحی را مورد نظر قوم بوده را باید شناخت.

فرح در قرآن:
فرح در قرآن کریم ۲۲ مرتبه تکرار شده است؛
از این ۲۲ مرتبه، برخی از آنها فرح را نهی کرده‌اند؛ در این آیات فرح در برابر مکانی است که تفاخر و تمسخر و… را در بر خواهد داشت.

برای شناخت بهتر از معنای فرحی که نهی شده است به برخی از آیات اشاره می‌کنیم:
آیه ۴۴ سوره انعام: «فَلَمَّا نَسُواْ مَا ذُکِّرُواْ بِهِ فَتَحْنَا عَلَیْهِمْ أَبْوَابَ کُلِّ شَیْءٍ حَتَّى إِذَا فَرِحُواْ بِمَا أُوتُواْ أَخَذْنَاهُم بَغْتَهً فَإِذَا هُم مُّبْلِسُونَ» (پس چون آنچه را که بدان پند داده شده بودند فراموش کردند درهاى هر چیزى [از نعمت‌ها] را بر آنان گشودیم تا هنگامى که به آنچه داده شده بودند شاد گردیدند ناگهان [گریبان] آنان را گرفتیم و یکباره نومید شدند)
در آیه بالا فرحی که از روی تکبر و غرور به مال و دنیا است اشاره می‌کند.

آیه ۸۳ سوره غافر: « فَلَمَّا جَاءتْهُمْ رُسُلُهُم بِالْبَیِّنَاتِ فَرِحُوا بِمَا عِندَهُم مِّنَ الْعِلْمِ وَحَاقَ بِهِم مَّا کَانُوا بِهِ یَسْتَهْزِئُون» (و چون پیامبرانشان دلایل آشکار برایشان آوردند به آن چیز [مختصرى] از دانش که نزدشان بود خرسند شدند و [سرانجام] آنچه به ریشخند مى‏‌گرفتند آنان را فروگرفت)
در آیه بالا فرحی که از روی غرور به علم مورد غضب خداوند است و آن را نیکو نمی‌شمارد.

آیه ۲۳ سوره حدید: «لِکَیْلَا تَأْسَوْا عَلَى مَا فَاتَکُمْ وَلَا تَفْرَحُوا بِمَا آتَاکُمْ وَاللَّهُ لَا یُحِبُّ کُلَّ مُخْتَالٍ فَخُورٍ» (تا بر آنچه از دست‏ شما رفته‌ اندوهگین نشوید و به [سبب] آنچه به شما داده است‏ شادمانى نکنید و خدا هیچ خودپسند فخرفروشى را دوست ندارد)
در این آیه به صراحت دلیل نهی و غضب از فرح را تکبر و فخر فروشی یاد می‌کند.

آیه ۷۵ سوره غافر: « ذَلِکُم بِمَا کُنتُمْ تَفْرَحُونَ فِی الْأَرْضِ بِغَیْرِ الْحَقِّ وَبِمَا کُنتُمْ تَمْرَحُونَ» (این [عقوبت] به سبب آن است که در زمین به ناروا شادى و سرمستى مى‏‌کردید و بدان سبب است که [سخت به خود] مى‏‌نازیدید)
در آیه بالا نیز به طور صریح بیان دارد که تفریحات و فرحاتی نیز وجود دارند که به طور حق است و مورد عقوبت نخواهد بود.

اما در برخی دیگر از آیات، به فرح و شادی نیز اشاره شده و آن را نیکو می‌شمارد برای مثال:
آیه ۲۲ سوره یونس: «هُوَ الَّذِی یُسَیِّرُکُمْ فِی الْبَرِّ وَالْبَحْرِ حَتَّى إِذَا کُنتُمْ فِی الْفُلْکِ وَجَرَیْنَ بِهِم بِرِیحٍ طَیِّبَهٍ وَفَرِحُواْ بِهَا» (او کسى است که شما را در خشکى و دریا مى‏‌گرداند تا وقتى که در کشتی‌ها باشید و آنها با بادى خوش آنان را ببرند و ایشان بدان شاد شوند)
در آیه بالا می‌بینید که شادی از حرکت کشتی، مورد نهی قرار نگرفته است…

آیه ۳۶ سوره روم: «وَإِذَا أَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَهً فَرِحُوا بِهَا» (و چون مردم را رحمتى بچشانیم بدان شاد مى‏‌گردند)

آیه ۴ سوره روم: « وَیَوْمَئِذٍ یَفْرَحُ الْمُؤْمِنُونَ» (و در آن روز است که مؤمنان از یارى خدا شاد مى‏‌گردند)

آیه ۵۸ سوره یونس: « بِفَضْلِ اللّهِ وَبِرَحْمَتِهِ فَبِذَلِکَ فَلْیَفْرَحُواْ هُوَ خَیْرٌ مِّمَّا یَجْمَعُونَ » (به فضل و رحمت‏خداست که [مؤمنان] باید شاد شوند و این از هر چه گرد مى‌‏آورند بهتر است)
در آیه بالا به صراحت، چطور شاد شدن را بیان می‌کند که کدام شاد شدن خوب است و کدام شاد شدن بد.

نتیجه:
در قرآن کریم و در آموزه اسلام؛ نه تنها از فرح و شادی بازداشته نشده است بلکه به آن دستور داده اند؛ که می‌توان به حدیث زیر اشاره کرد:
امام صادق علیه السلام فرمودند: « شیعتنا من فرحوا لفرحنا وحزنوا لحزننا» (به شادی ما شاد باشید و به حزن و اندوه ما اندوهگین)
بنابراین اگر در آیات می‌بینیم که از برخی فرح و شادمانی‌ها بازداشته شده و یا مورد غضب واقع شده است؛ به خاطر خود فرح و ذات آن نیست بلکه جهتی باعث حرمت و قبح آن شده است که می‌تواند تکبر، ریا، و غرور و… باشد؛ همانطور که در آیات سابق مشاهده نمودید.

شیخ علی شاهرودی - پایگاه تخصصی شبهه

مطالب مشابه

ارسال پاسخ یا نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


  • احادیث صحیح السند درباره ولادت حضرت مهدی(ع)
  • چرا اسلام، حکم به قتل مرتد داده است؟
  • بررسی ورود اسلام به ایران
  • چرا اسلام برده‌داری را تجویز کرد؟
عنوان اسلایدر
  • آخرین مطالب