سه شنبه, ۲۱ آبان ۱۳۹۸
آخرین مطلب با عنوان ، تقلب کردن طلبه‌ها در امتحانات حوزه علمیه در 2 هفته قبل منتشر شده است .
»   پرسش و پاسخ, شبهات عدل و صفات خداوند, شبهات معاد و قیامت  »   آیا مكتشفین و مخترعین کافر، در رستاخیز پاداش دارند؟
۲۷ بهمن ۱۳۹۴ , ساعت ۱۴:۵۸

آیا مکتشفین و مخترعین کافر، در رستاخیز پاداش دارند؟

سوال:
با توجّه به این که دانشمندانى نظیر «ادیسون» مخترع برق و «گالیله» مخترع تلسکوپ و کاشف مسائل مهمّى در هیأت و «گوتمبرک» مخترع چاپ و افرادى از این قبیل، گام‌هاى مؤثّرى در راه آسایش و خدمت به بشر برداشته‌اند، آیا آنان در روز رستاخیز درباره این نوع خدمات، اجر و پاداش خواهند داشت و یا این که تمام کارهاى نیک آنان به حکم این که مسلمان نبوده‌اند و آخرین شریعت آسمانى را نپذیرفته‌اند، در چنین روزی بى ثمر خواهد بود؟

پاسخ:
پیش از آن که منطق اسلام را در این موضوع تشریح کنیم، لازم است به برخى از نظرها که در این موارد اظهار مى‌شود، اشاره کنیم:
۱_ برخى تصوّر مى‌کنند که هر نوع عمل نیکى که به نفع جامعه تمام گردد، در پیشگاه خداوند داراى ارزش خواهد بود و در این موضوع میان موحّد و غیر موحّد، مسلمان و غیر مسلمان فرقى نیست و هرگز خداوند عادل و دادگر میان بندگان در این قسمت فرقى نمی‌گذارد.
آنان می‌گویند: اصولا ایمان به خدا و اعتقاد به نبوّت آخرین پیامبر الهى، چه تأثیرى در حال عمل دارد و یک عمل نیک همواره به حال جامعه مفید و سودمند خواهد بود، خواه عامل آن موحّد یا مشرک، مسلمان یا غیر مسلمان باشد.

۲_ در برابر این گروه، دسته دیگرى هستند که براى این نوع اعمال انسانى حتّى در صورتى که با نیّت پاک توأم باشد، کوچک‌ترین ارزشى قائل نشده و همه را نادیده می‌گیرند و به حکم این که از عقاید صحیح برخوردار نیستند کارهاى خوب آنان بى ارزش خواهد بود.

ولى هر دو طرز تفکّر که در نقطه مقابل یکدیگر قرار گرفته‌اند، نادرست است و نظر سوّمى در این جا هست که منطقى به نظر می‌رسد:
هر کار خوبى که انجام شود دو جنبه دارد:
۱- جنبه شخصى و منافعى که به خود انسان باز می‌گردد.
۲- جنبه اجتماعى که فایده آن مربوط به عموم بشر بوده و همه افراد از آن بهره‌مند می‌گردند.
هرگاه هدف مخترعان و مکتشفان از زحمات توان‌فرسایى که در طریق کشف حقایق و اختراع صنایع تحمّل مى‌کنند، این باشد که در میان جامعه انسانى، نام و شهرتى پیدا کنند و یا از درآمدهاى مادّى اختراعات و اکتشافات خود بهره‌اى ببرند، در این صورت آنان پاداش خود را دریافت داشته‌اند و به هدف نهایى و مقصد خویش رسیده‌اند دیگر معنی ندارد که در روز رستاخیز از خداوند پاداش بطلبند؛ زیرا فرض این است که آنها در این خدمت، خدا و جامعه بشرى را در نظر نداشته و هرگز به فکر آن نیز نبوده‌اند، بلکه محرّک و انگیزه آنان همان شهرت و نام و پول و درآمدهاى مادّى بوده است و فرض این است که به چنین اهداف مادّى خود رسیده‌اند.
ولى هرگاه محرّک آنان در کاوش هاى علمى و خدمات اجتماعى این بوده باشد که در راه رفاه و آسایش بندگان خدا کارى انجام دهند، گره‌هاى کور زندگى و مشکلات طبقات مختلف را بگشایند و بارى از دوش جامعه انسانى بردارند، بطور مسلّم در پیشگاه خدا اجر و پاداش خواهند داشت و عدل الهى ایجاب مى‌کند که نتیجه این کار نیک خود را ببینند.
در احادیث اسلامى می‌خوانیم که حاتم طائى با این که مشرک و بت‌پرست بود و به هیچ یک از ادیان آسمانى ایمان نداشت، ولى چون پناهگاهى براى محرومان و بینوایان بود و همواره از همنوعان خود پذیرایى مى‌کرد و گره از زندگى آنان می‌گشود، در روز رستاخیز پاداش مناسبى خواهد داشت.[۱]

ضمناً براى آن که از نیّت مخترعان و مکتشفان بخوبى آگاه شویم و بدانیم که آیا محرّک آنان براى این نوع کارها جنبه انسانى داشته و یا مادّى و شخصى بوده است راه هاى روشنى وجود دارد. دانشمندانى هستند که اگر به آنان مثلا در کارخانه‌هاى بمب‌سازى و سلاح‌هاى میکروبى و مخرّب حقوقى بیشتر از حقوق داروسازى بدهند تا دانش خود را براى تهیّه بمب به کار گیرند، فوراً کار قبلى خود را ترک گفته و در ردیف کارمندان کارخانه بمب سازى قرار می‌گیرند.
چنین افرادى با این روحیّه، هرگاه در مواقعى دست به اکتشافاتى علمى بزنند، چون جنبه الهى و انگیزه انسانى ندارند در پیشگاه خدا و از نظر منطق اسلام پاداشى نخواهند داشت، امّا آنها که احیاناً از منافع مادّى خود به خاطر جنبه هاى انسانى چشم می‌پوشند، بطور مسلّم در خدمات اجتماعى و انسانى خود شایسته پاداش و در خور تقدیر خواهند بود.

  1. سفینه البحار، جلد ۱، ص ۶۰۷
شیخ علی شاهرودی - پایگاه تخصصی شبهه

مطالب مشابه

ارسال پاسخ یا نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


  • احادیث صحیح السند درباره ولادت حضرت مهدی(ع)
  • چرا اسلام، حکم به قتل مرتد داده است؟
  • بررسی ورود اسلام به ایران
  • چرا اسلام برده‌داری را تجویز کرد؟
عنوان اسلایدر
  • آخرین مطالب