پنجشنبه, ۳۰ خرداد ۱۳۹۸
آخرین مطلب با عنوان ، آیا بعد از زیارت حضرت معصومه(س) بهشتی می‌شویم؟ در 19 ساعت قبل منتشر شده است .
»   پرسش و پاسخ  »   آیا واژه شیعه در قرآن و حدیث بکار رفته است؟
۲۰ خرداد ۱۳۹۶ , ساعت ۱۵:۳۸

آیا واژه شیعه در قرآن و حدیث بکار رفته است؟

سوال:
آیا در قرآن و روایات به واژه شیعه صراحت و اشاره شده است؟

پاسخ:
در قرآن کریم، شیعه به معنای پیرو پیامبران و شخصیت‏‌های بزرگ به کار رفته است. خداوند (در داستان موسى‏ علىه السلام) مى‏‌فرماید: آنکه از پیروان او بود، او را بر ضدّ آنکه از دشمنانش بود به فریادرسی خواست: «فَاسْتَغاثَهُ الَّذِی مِنْ شِیعَتِهِ عَلَی الَّذِی مِنْ عَدُوِّهِ»[۱].
نیز مى‏‌فرماید: و از جمله پیروان او ابراهیم است که با قلبی سلیم به پیشگاه پروردگارش آمد «وَ إِنَّ مِنْ شِیعَتِهِ لَإِبْراهِیمَ…»[۲].
به معنای پراکندگی و تفرقه و اختلاف هم به کار رفته است: «مِنَ الَّذِینَ فَرَّقُوا دِینَهُمْ وَ کانُوا شِیَعاً»[۳].
هرگاه در معنای تبعیت به کار رود به بُعد مثبت و ایجابی معنی اشاره مى‌‏کند،[۴] امّا وقتی در معنای تفرقه و پراکندگی به کار مى‏‌رود به معنای منفی اشاره دارد.[۵]
امّا در حدیث، بی‌شک از آنجا که پیامبر صلی الله علیه وآله عرب اصیل است، این واژه را در معنای حقیقی آن (پیرو) به کار مى‏‌برد. وقتی آیه «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِکَ هُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّهِ»[۶] نازل شد، حضرت در حال حیات خویش پیروان علی علیه السلام را شیعه توصیف کرد. به نقل محدثان و مفسّران، در روایات متعددی آمده است که رسول ‏خدا صلی الله علیه وآله گروهی را که نسبت به على‏ علیه السلام موالات و پیروی داشتند، خیرالبریّه (بهترین انسان‏‌ها) نامید.

برخی از این احادیث چنین است:
۱_ ابن مردویه از عایشه چنین نقل مى‏‌کند: گفتم یا رسول اللَّه، چه کسانی نزد خدا گرامى‌ترین افرادند؟ فرمود: ای عایشه، مگر آیه «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِکَ هُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّهِ» را نمى‏‌خوانى؟[۷].
۲_ ابن عساکر از جابر بن عبداللَّه نقل مى‏‌کند: نزد پیامبر صلی الله علىه وآله بودیم که على‏ علیه السلام آمد. پیامبر فرمود: سوگند به آنکه جانم در دست اوست، این و پیروانش در قیامت، رستگارند. و آیه «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِکَ هُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّهِ» نازل شد. از آن پس هرگاه على ‏علىه السلام مى‏‌آمد، اصحاب پیامبر صلی الله علىه وآله مى‏‌گفتند: «خَیْرُ الْبَرِیَّهِ» (بهترین انسان‏‌ها) آمد.[۸]
۳_ ابن عدی و ابن عساکر از ابو سعید روایت کرده ‏اند که: «على‏ علیه السلام خیرالبریه است».[۹]
۴_ ابن عدی از ابن عباس نقل مى‌کند: چون آیه «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِکَ هُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّهِ» نازل شد، پیامبر خدا صلی الله علىه وآله به على‏ علىه السلام فرمود: «خَیْرُ الْبَرِیَّهِ» (بهترین انسان) تو و پیروان تو در روز قیامت هستید، هم از خدا راضی هستید، هم او از شما راضی است.[۱۰]
۵_ ابن مردویه از على‏ علىه السلام نقل مى‌کند که: پیامبر خدا صلی الله علىه وآله به من فرمود: آیا این سخن خدا را نشنیده‌ای که «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِکَ هُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّهِ»؟ آنان، تو و پیروان تو هستید، وعدگاه من و شما کنار حوض است، آنگاه که امّت‏‌ها برای حسابرسی مى‏‌آیند، شما خوانده مى‌شوید.[۱۱]

این‏ها بخشی از روایاتی است که از پیامبر صلی الله علیه وآله نقل شده و لفظ شیعه بر پیروان على‏ علیه السلام اطلاق شده است. خواستاران تفصیل بیشتر به این منابع رجوع کنند:
تفسیر طبرى، جزء آخر (تفسیر سوره بیّنه) و الدرّ المنثور، ج۶ ص ۵۸۹ (تفسیر سوره بیّنه).

این متون فراوان که بی‌نیاز از بررسی سندی است، نشان مى‏‌دهد که على ‏علیه السلام در میان اصحاب پیامبر صلی الله علىه وآله، متمایز به این بود که شیعه و پیروانی دارد، با اوصاف و ویژگى‏ هایی که در زمان پیامبر و پس از آن با این نشانه‌ها شناخته مى‌شوند.

__پی‌نوشت_______________
[۱] قصص: ۱۵.
[۲] صافات: ۸۴ – ۸۳.
[۳] روم: ۳۲.
[۴] مانند «فَوَجَدَ فِیها رَجُلَیْنِ یَقْتَتِلانِ هذا مِنْ شِیعَتِهِ وَ هذا مِنْ عَدُوِّهِ» (قصص: ۱۵).
[۵] مثل «أَوْ یَلْبِسَکُمْ شِیَعاً…» (انعام: ۶۵).
[۶] بینه: ۷.
[۷] الدرّ المنثور: ج۶، ص۵۸۹ «تفسیر آیه ۷ سوره بینّه».
[۸] همان: ج۶، ص۵۸۹.
[۹] همان.
[۱۰] الدر المنثور: ج۶، ص۵۸۹.
[۱۱] همان.

مطالب مشابه

احادیث صحیح السند درباره ولادت حضرت مهدی(ع)
متن منتشر شده در فضای مجازی:شیعه 1 سند صحیح بر وجود یا تولد مهدی از کتاب هایش ندارد. پاسخ:در مساله اثبات ولادت امام عصر علیه السلام و ...
احادیث صحیح السند درباره ولادت حضرت مهدی(ع)
سوال:آیا پیامبر اسلام در روایت «لَا تُنْزِلُوا النِّسَاءَ بِالْغُرَفِ وَ لَا تُعَلِّمُوهُنَ‏ الْکِتَابَةَ وَ عَلِّمُوهُنَّ الْمِغْزَلَ وَ سُورَةَ النُّورِ» زنان را از آموختن خواندن و نوشتن منع می‌کنند؟...
احادیث صحیح السند درباره ولادت حضرت مهدی(ع)
سوال:آیا روایت زیر سندیت دارد و معتبر است؟ توضیح بفرمایید:عن هشام، عن أبي عبد الله (عليه السلام)، قال أتى قوم أمير المؤمنين (عليه السلام) فقالوا السلام عليك يا ربنا فاستتابهم فلم يتوبوا، فحفر ...
کتاب «نگاهی به حدیث سد الابواب»
معرفی کتاب «نگاهى به حديث سد الأبواب‏‏»🔹نویسنده: آیت الله حاج سیدعلی حسینی میلانی🔹ناشر: انتشارات الحقایق - قم🔹قیمت: 3500 تومان🔹شماره 18 از سلسله پژوهش های اعتقادی 🔻بیان آیت الله حسینی میلانی ...
کتاب «نگاهی به حدیث سد الابواب»
متن منتشر شده:کسی که ناقص الخلقه است و... کسی که مادرزاد چشم راستش کور است دشمن ماست و آتش جهنم جای اوست / امام صادق(الخصال ج ۲ ص ۵۰۷)...

ارسال پاسخ یا نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


  • احادیث صحیح السند درباره ولادت حضرت مهدی(ع)
  • چرا اسلام، حکم به قتل مرتد داده است؟
  • بررسی ورود اسلام به ایران
  • چرا اسلام برده‌داری را تجویز کرد؟
عنوان اسلایدر
  • آخرین مطالب