شنبه, ۲۴ آذر ۱۳۹۷
آخرین مطلب با عنوان ، شبهه: سقف خانه ما سوراخ است (حسین پناهی) در 3 روز قبل منتشر شده است .
»   پرسش و پاسخ  »   آیا واژه شیعه در قرآن و حدیث بکار رفته است؟
306 views
۲۰ خرداد ۱۳۹۶ , ساعت ۱۵:۳۸

آیا واژه شیعه در قرآن و حدیث بکار رفته است؟

سوال:

آیا در قرآن و روایات به واژه شیعه صراحت و اشاره شده است؟

 

پاسخ:

در قرآن کریم، شیعه به معنای پیرو پیامبران و شخصیت‏های بزرگ به کار رفته است. خداوند (در داستان موسى‏ علىه السلام) مى‏ فرماید: آنکه از پیروان او بود، او را بر ضدّ آنکه از دشمنانش بود به فریادرسی خواست: «فَاسْتَغاثَهُ الَّذِی مِنْ شِیعَتِهِ عَلَی الَّذِی مِنْ عَدُوِّهِ»[۱].

نیز مى‏ فرماید: و از جمله پیروان او ابراهیم است که با قلبی سلیم به پیشگاه پروردگارش آمد «وَ إِنَّ مِنْ شِیعَتِهِ لَإِبْراهِیمَ…»[۲].

به معنای پراکندگی و تفرقه و اختلاف هم به کار رفته است: «مِنَ الَّذِینَ فَرَّقُوا دِینَهُمْ وَ کانُوا شِیَعاً»[۳].

هرگاه در معنای تبعیت به کار رود به بُعد مثبت و ایجابی معنی اشاره مى ‏کند،[۴] امّا وقتی در معنای تفرقه و پراکندگی به کار مى‏رود به معنای منفی اشاره دارد.[۵]

امّا در حدیث، بی شک از آنجا که پیامبر صلی الله علیه وآله عرب اصیل است، این واژه را در معنای حقیقی آن (پیرو) به کار مى‏ برد. وقتی آیه «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِکَ هُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّهِ»[۶] نازل شد، حضرت در حال حیات خویش پیروان علی علیه السلام را شیعه توصیف کرد. به نقل محدثان و مفسّران، در روایات متعددی آمده است که رسول ‏خدا صلی الله علیه وآله گروهی را که نسبت به على‏ علیه السلام موالات و پیروی داشتند، خیر البریّه (بهترین انسان‏ها) نامید.

برخی از این احادیث چنین است:

۱_ ابن مردویه از عایشه چنین نقل مى‏ کند: گفتم یا رسول اللَّه، چه کسانی نزد خدا گرامى ‏ترین افرادند؟ فرمود: ای عایشه، مگر آیه «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِکَ هُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّهِ» را نمى‏ خوانى؟[۷].

۲_ ابن عساکر از جابر بن عبداللَّه نقل مى‏ کند: نزد پیامبر صلی الله علىه وآله بودیم که على‏ علیه السلام آمد. پیامبر فرمود: سوگند به آنکه جانم در دست اوست، این و پیروانش در قیامت، رستگارند. و آیه «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِکَ هُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّهِ» نازل شد. از آن پس هرگاه على ‏علىه السلام مى‏آمد، اصحاب پیامبر صلی الله علىه وآله مى‏گفتند: «خَیْرُ الْبَرِیَّهِ» (بهترین انسان‏ها) آمد.[۸]

۳_ ابن عدی و ابن عساکر از ابو سعید روایت کرده ‏اند که: «على‏ علیه السلام خیر البریه است».[۹]

۴_ ابن عدی از ابن عباس نقل مى ‏کند: چون آیه «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِکَ هُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّهِ» نازل شد، پیامبر خدا صلی الله علىه وآله به على‏ علىه السلام فرمود: «خَیْرُ الْبَرِیَّهِ» (بهترین انسان) تو و پیروان تو در روز قیامت هستید، هم از خدا راضی هستید، هم او از شما راضی است.[۱۰]

۵_ ابن مردویه از على‏ علىه السلام نقل مى‏کند که: پیامبر خدا صلی الله علىه وآله به من فرمود: آیا این سخن خدا را نشنیده ‏ای که «إِنَّ الَّذِینَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ أُولئِکَ هُمْ خَیْرُ الْبَرِیَّهِ»؟ آنان، تو و پیروان تو هستید، وعدگاه من و شما کنار حوض است، آنگاه که امّت‏ها برای حسابرسی مى‏ آیند، شما خوانده مى ‏شوید.[۱۱]

این‏ها بخشی از روایاتی است که از پیامبر صلی الله علیه وآله نقل شده و لفظ شیعه بر پیروان على‏ علیه السلام اطلاق شده است. خواستاران تفصیل بیشتر به این منابع رجوع کنند:

تفسیر طبرى، جزء آخر (تفسیر سوره بیّنه) و الدرّ المنثور، ج۶ ص ۵۸۹ (تفسیر سوره بیّنه).

این متون فراوان که بی نیاز از بررسی سندی است، نشان مى‏ دهد که على ‏علیه السلام در میان اصحاب پیامبر صلی الله علىه وآله، متمایز به این بود که شیعه و پیروانی دارد، با اوصاف و ویژگى‏ هایی که در زمان پیامبر و پس از آن با این نشانه ‏ها شناخته مى ‏شوند.

 

__پی نوشت_______________

[۱] قصص: ۱۵.
[۲] صافات: ۸۴ – ۸۳.
[۳] روم: ۳۲.
[۴] مانند «فَوَجَدَ فِیها رَجُلَیْنِ یَقْتَتِلانِ هذا مِنْ شِیعَتِهِ وَ هذا مِنْ عَدُوِّهِ» (قصص: ۱۵).
[۵] مثل «أَوْ یَلْبِسَکُمْ شِیَعاً…» (انعام: ۶۵).
[۶] بینه: ۷.
[۷] الدرّ المنثور: ج۶، ص۵۸۹ «تفسیر آیه ۷ سوره بینّه».
[۸] همان: ج۶، ص۵۸۹.
[۹] همان.
[۱۰] الدر المنثور: ج۶، ص۵۸۹.
[۱۱] همان.

مطالب مرتبط

سوال: آیا پیامبر اسلام در روایت «لَا تُنْزِلُوا النِّسَاءَ بِالْغُرَفِ وَ لَا تُعَلِّمُوهُنَ‏ الْکِتَابَةَ وَ عَلِّمُوهُنَّ الْمِغْزَلَ وَ سُورَةَ النُّورِ» زنان را از آموختن خواندن و نوشتن منع می کنند؟   پاسخ: روایت فوق، در کتاب من لا یحضر ...
سوال: آیا روایت زیر سندیت دارد و معتبر است؟ توضیح بفرمایید عن هشام، عن أبي عبد الله (عليه السلام)، قال أتى قوم أمير المؤمنين (عليه السلام) فقالوا السلام عليك يا ربنا فاستتابهم فلم يتوبوا، فحفر لهم حفيرة، ...
کتاب نگاهی به حدیث سد الابواب
معرفی کتاب «نگاهى به حديث سد الأبواب‏‏» 🔹نویسنده: آیت الله حاج سیدعلی حسینی میلانی 🔹ناشر: انتشارات الحقایق - قم 🔹قیمت: 3500 تومان 🔹شماره 18 از سلسله پژوهش های اعتقادی   🔻بیان آیت الله حسینی میلانی مدظله العالی در مقدمه این کتاب: 🔸از ...
کتاب نگاهی به حدیث سد الابواب
متن منتشر شده: کسی که ناقص الخلقه است و.....کسی که مادر زاد چشم راستش کور است دشمن ماست و آتش جهنم جای اوست/امام صادق(الخصال ج ۲ ص ۵۰۷)   پاسخ: ابتدا متن و ترجمه کامل روایت: را مطالعه ...
کتاب نگاهی به حدیث سد الابواب
🔻متن شبهه: دانش بی مرز امام جعفر صادق در مورد رگهای بدن انسان امام صادق(ع) فرمود: رسول خدا(ص) هر روز سیصد و شصت بار، به تعداد رگهای بدن، حمد خدا می کرد و می گفت «الحمدلله رب ...

ارسال پاسخ یا نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


  • آخرین مطالب