یکشنبه, ۲۱ مهر ۱۳۹۸
آخرین مطلب با عنوان ، برهان اثبات خدا (برهان فطرت) در 1 هفته قبل منتشر شده است .
»   شایعات تاریخی  »   آيا در كتب شيعه به حضرت زهرا(س) توهين شده است؟
۱۹ بهمن ۱۳۹۴ , ساعت ۱۷:۰۲

آیا در کتب شیعه به حضرت زهرا(س) توهین شده است؟

در کتاب اللمعه البیضا تبریزی، صفحه ۲۳۴، مطلبی بیان شده است که به نوعی توهین به حضرت زهرا سلام الله علیها تلقی می‌شود؛ در این مختصر به نقد این عبارت خواهیم پرداخت:

نقد:
در کتب شیعیان هیچگونه توهینی به حضرت زهرا سلام الله علیها وجود ندارد؛ بلکه روایات شیعه به بهترین وجه مقام آن حضرت را ترسیم کرده است. مطلب مورد بحث در کتاب مرحوم تبریزی این گونه آمده است:
«وکان ثدیاها طویلین بحیث کانت تلقیهما من أعلى کتفیها على عقبها، وترضع أولادها من وراء ظهرها ، على ما ذکر بعضهم ذلک مسندا إلى الروایه.»
(…سینه‌های آن حضرت طولانی بود؛ به گونه‌ی که آن را از شانه‌اش به سمت پشت سر می‌انداخت و فرزندانش را از پشت سر شیر می‌داد، بنابر آنچه برخی از علمای آنها با استناد به روایت شان این مطلب را ذکر کرده‌اند.)
[التبریزی الأنصاری، محمد علی بن محمد (متوفای ۱۳۱۰هـ)، اللمعه البیضاء فی شرح خطبه الزهرا، ص ۲۳۵، تحقیق: السید هاشم المیلانی، ناشر: دفتر نشر الهادی، قم، چاپ الاولی، سال چاپ: ۲۱ رمضان ۱۴۱۸]

پاسخ اول:
تعبیر: «على ما ذکر بعضهم ذلک مسندا إلى الروایه»، نشان می‌دهد صاحب کتاب، این مطلب را از منابع اهل سنت نقل کرده و در روایات شیعه چنین چیزی وجود ندارد. دلیل این مطلب که مراد از «علی ما ذکر بعضهم» علمای اهل سنت است، چند چیز است:

اولا: اگر مقصود ایشان (صاحب کتاب)، علمای شیعه بود، یکی از این تعابیر را به کار می‌برد:
«علی ما ذکر بعض علمائنا»،‌ «عند بعض علمائنا»، «علی ما ذکر بعض اصحابنا»، «عند بعض اصحابنا»، «عند بعض الخاصه»،‌ «عند البعض»، «علی ما ذکر بعض الخاصه». در حالی‌که مشاهده می‌شود، ایشان چنین تعبیری را در مسأله‌ی مورد بحث نیاورده است.

ثانیا: مؤلف در مقدمه‌ی کتابش آورده است که مطالب این کتاب، با اعتماد بر مصادر خاصه و عامه آورده شده است در حالی که چنانچه خواهد آمد،‌ در مصادر شیعه چنین روایتی وجود ندارد؛ پس تنها این فرضیه باقی می‌ماند که ایشان طبق روایت اهل سنت این سخن را گفته است.
سخن مؤلف کتاب درباره مطالب کتابش که در مقدمه گفته این است: «وهو کتاب جامع لکثیر من فضائلها ( علیها السلام ) معتمدا على المصادر الخاصه والعامه.» (این کتاب بسیاری از فضائل حضرت زهرا سلام الله علیها را با اعتماد بر منابع شیعه و اهل سنت، در خودش جمع کرده است.) [اللمعه البیضاء، التبریزی الأنصاری، ص ۸]

ثالثا: قرائنی که تأیید می‌کند مراد از «بعضهم» در این کتاب، علمای اهل سنت است،‌ این است که این کلمه در این کتاب در مورد آنها فراوان به کار رفته که برخی از موارد را ذکر می‌نماییم:
۱. ایشان در پاسخ روایت خواستگاری امیرمؤمنان علیه السلام از دختر ابو جهل می‌گوید: «تنبیه: قد ورد صدور قوله صلى الله علیه وآله: فاطمه بضعه منی، فی بعض الأخبار بنحو آخر طویل لا بأس بذکره ملخصا، من جهه الإشاره إلى بعض المطالب اللازمه، وهو انه لما رأى المخالفون کثره ما ورد على الخلفاء من القدح والطعن والنقیصه أراد بعضهم أن یثبت لعلی علیه السلام طعنا فیشارک الثلاثه، فلم یجد بعد الفحص إلا ان علیا أغار فاطمه بأن أراد أن یتزوج علیها بنت أبی جهل أو غیرها، فشکته إلى أبیها فقال النبی صلى الله علیه وآله فی رد علی علیه السلام خطابا له: إن فاطمه بضعه منی، إلى آخر الروایه.»
«صدور روایت “فاطمه بضعه منی” در برخی روایات به گونه‌ی دیگری و طولانی وارد شده که ذکر خلاصه‌ی آن اشکالی ندارد تا به برخی مطالب ضروری اشاره شود و آن این که وقتی مخالفین دیدند در مذمت و طعن و نقص خلفا روایات فراوان است، برخی از آنها خواستند که برای علی علیه السلام نیز طعنی ثابت کنند تا با خلفای دیگر در این جهت شریک باشند؛ اما بعد از جستجو چیزی نیافتند جز این که بگویند علی خواست فاطمه را اذیت کند به این صورت که تصمیم گرفت با دختر ابو جهل یا غیر او ازدواج کند. فاطمه به رسول خدا صلی الله علیه وآله شکایت برد. آن حضرت در رد علی علیه السلام و در حالی که ایشان را مخاطب قرار داده بود فرمود: فاطمه پاره‌ی تن من است . تا آخر روایت.» [اللمعه البیضاء، التبریزی الأنصاری، ص ۱۴۰]
۲. در بحث روایت «نحن معاشر الأنبیاء لا نورث» نیز عبارت «بعضهم» را در مقابل عبارت «اصحابنا» قرار داده است. بعد از نقل روایت می‌گوید:
«یقرأ بفتح الراء وکسرها، قال بعضهم: وحکمته انهم علیهم السلام کالآباء للأمه فمالهم لکلهم ، أو لئلا یظن بهم الرغبه فی الدنیا. وقد رد أصحابنا هذا الحدیث وأنکروا صحته، وهو الحق…» (کلمه‌ی «لانورث» به فتح و کسر را خوانده می‌شود(نورَث،‌ نورِث). برخی از آنها گفته‌اند: حکمتش است این است که پیامبران علیهم السلام همانند پدران امت هستند آنچه آنها دارند برای همه امت است، یا در باره آنها گمان نشود که پیامبران به دنیا رغبت دارند. اصحاب ما (علمای شیعه) این روایت را رد کرده و صحت آن را منکر شده اند و این قول حق است…) [اللمعه البیضاء، التبریزی الأنصاری، ص ۶۴۹]
۳. درباره مطالبه فدک توسط حضرت زهرا سلام الله علیها نیز می‌گوید: «وذکر بعضهم: إن دعوى النحله کانت متأخره عن دعوى الإرث» (برخی از آنها ذکر کرده اند که ادعای بخشش فدک، بعد از ادعای ارث بوده است.) [اللمعه البیضاء، التبریزی الأنصاری، ص ۷۸۳]

رابعا: محقق کتاب «مرحوم سید هاشم محلاتی» در مقدمه‌ی کتاب می‌گوید: «و حاولنا تخریج الأحادیث من مصادر الخاصه والعامه حسب الإمکان.» (ما تلاش کردیم که روایات این کتاب را از منابع شیعه اهل سنت در صورت امکان استخراج کنیم.) [اللمعه البیضاء، التبریزی الأنصاری، ص ۱۷]
اما وقتی ایشان به این روایت می‌رسد، فقط می‌نویسد: «أقول: هذا کلام غریب لا یقبله العقل السلیم.» (این سخنی عجیب و به دور از حقیقت است و عقل سالم آن را نمی پذیرد.) اگر این سخن بالا در کتاب شیعه مستند روایی می‌داشت، حتما آن را مرحوم سید هاشم محلاتی ذکر می‌کرد.

پاسخ دوم:
بر فرضی که مقصودش از «بعضهم» علمای شیعه باشد، باز هم این سخن او ارزشی ندارد؛ چرا که به صورت نا معلوم سخن گفته و گفتارش را به هیچ کتاب عالم شیعه مستند نکرده است و به صرف منسوب کردن سخنی آن هم به فرد نامعلوم، به هیچ عنوان این کلام قابل پذیرش نیست.
علاوه بر این، عبارت «علی ما ذکر بعضهم»، نشانه‌ی رد این سخن از سوی نویسنده کتاب است، چرا که این عبارت، با عبارت‌های: «علی ما قیل ، علی ما روی= بنابر آنچه گفته شده یا نقل شده» مساوی است و در نتیجه از نظر نویسنده این عقیده صحیح نیست.

پاسخ سوم:
با جستجوهای صورت گرفته، این عبارت و حتی شبیه به آن نیز در کتب شیعه یافت نشد. حتی نه به عنوان روایت، بلکه به عنوان اعتقاد و یا شنیده و… نیز مطلبی گزارش نشده است. این بدان معناست که این مطلب در بین شیعه رواج نداشته است و عبارت «على ما ذکر بعضهم» نمی‌تواند منظور علماء شیعه باشد. پس یا علماء اهل سنت معیار می‌باشد، و یا علماء غیر مسلمان، مثل مورخان یهودی و…؛ از آنجا که جستجو در تمام منابع اهل سنت، امکان ندارد، احتمال دوم، احتمال محتمل‌تری است.

موسسه تحقیقاتی حضرت ولی عصر

مطالب مشابه

ارسال پاسخ یا نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


  • احادیث صحیح السند درباره ولادت حضرت مهدی(ع)
  • چرا اسلام، حکم به قتل مرتد داده است؟
  • بررسی ورود اسلام به ایران
  • چرا اسلام برده‌داری را تجویز کرد؟
عنوان اسلایدر
  • آخرین مطالب