سه شنبه, ۲۱ آبان ۱۳۹۸
آخرین مطلب با عنوان ، تقلب کردن طلبه‌ها در امتحانات حوزه علمیه در 2 هفته قبل منتشر شده است .
»   پرسش و پاسخ  »   معنای «درک» در روایات مهدویت چیست؟
۲۴ دی ۱۳۹۵ , ساعت ۱۴:۵۲

معنای «درک» در روایات مهدویت چیست؟

سوال:
حدیث داریم که امام صادق می‌فرماید، هر کس بعد از نماز صبح و ظهر بگوید، اللهم صلی علی محمد و آل محمد (و عجل فرجهم) نمی‌میرد تا امام زمان را درک نماید. و در حدیثی دیگر می‌فرمایند: اگر مهدی را درک می‌کردم، تمام عمر به او خدمت می‌کردم.
۱_ منظور از درک کردن در دو حدیث بالا چیست؟ معنی درک کردن در هر دو حدیث یکی است؟
۲_ اگر منظور این است که در زمان ظهور باشیم؛ مگر ممکن است یک انسان سال‌های طولانی تا ظهور امام زمان زنده بماند و نمیرد؟

پاسخ:
از امام صادق علیه السلام منقول است: «قال علیه السلام: من قال بعد صلاه الفجر و بعد صلاه الظهر أللهم صل علی محمد وآل محمد و عجل فرجهم لم یمت حتی یدرک القائم»[۱] یعنی: هر کس پس از نماز صبح و نماز ظهر بگوید: اللَّهُمَّ صَلِّ عَلَى مُحَمَّدٍ وَ آلِ مُحَمَّدٍ وَ عَجِّلْ فَرَجَهُمْ، نمی‌‌میرد تا حضرت قائم (عج) را درک نماید».
همچنین از حضرت صادق علیه السلام منقول است: «…و لو ادرکته، لخدمته ایام حیاتی» یعنی: اگر من او را (حضرت مهدی علیه السلام) درک می‌کردم، همه عمر را با خدمت گزاری او سپری می‌کردم»[۲]

می‌توان برای کلمه «درک» دو معنی ارائه نمود:
۱_ درک به معنی دیدن و رویت کردن می‌باشد. (مثلا در فارسی می‌گویند: «شیخ مفید، محضر شیخ صدوق را درک کرده است» به این معنا که شیخ مفید، در کلاس درس شیخ صدوق شرکت کرده، و از ایشان کسب علم نموده است.)
۲_ درک به معنی شناخت و معرفت نسبت به شخص و یا شیئی. (مثال این مورد در فارسی: «ابوذر غفاری، هیچگاه سلمان فارسی را درک نمی‌کرد…» به این معنا که ابوذر غفاری، نتوانست سلمان فارسی را آنطور که باید، درک کند و بشناسد و به ذات او پی‌ببرد؛ در حالی که هر دو در یک عصر و منطقه و حتی ناحیه زندگی می‌کردند.)
یقینا منظور از «درک» در روایت دوم، معنی دوم از درک است، یعنی رویت و دیدن حضرت با چشم، چرا که حضرت امام صادق علیه السلام، به عنوان امام، یقینا حضرت مهدی علیه السلام را به طور تام و تمام، درک (از لحاظ معنای اول، یعنی شناخت) کرده‌اند.
اما در روایت دوم، هر دو معنا قابل انطباق می‌باشد. یعنی می‌توان گفت، با چشم سر حضرت را ببیند و هم می‌توان گفت: ایشان را به طوری کامل‌تر بشناسد و به معرفت ایشان نائل آید. برای روشن‌تر شدن پاسخ، به روایت دیگری استناد می‌کنیم:
امام باقر علیه السلام می‌فرمایند: «هر کس قبل از خواب، همه سوره‌های مسبّحات را بخواند نمی‌میرد تا این‌که امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف) را درک کند و هرگاه بمیرد در کنار پیامبر صلی الله علیه و آله خواهد بود».[۳]
از مفهوم این آیه مشخص می‌شود که، چنین شخصی در زمان حیات خود، به درک امام زمان نائل می‌آید. و از آنجا که این روایت در زمانی نقل شده است که امام زمان به دنیا نیامده‌اند (زمان امام باقر علیه السلام) بنابراین نمی‌تواند معنای درک، دیدن و رویت باشد. بلکه منظور شناخت و معرفت به ایشان است. به طوری که این شخص بدون معرفت به حضرت مهدی علیه السلام (آخرین امام مورد اعتقاد خود) نخواهد مرد. و بعد از مرگ نیز، در کنار رسول خدا خواهد بود در برزخ، قیامت و بهشت.
اما می‌توانیم معنای درک با چشم ظاهری (معنای دوم درک) را نیز بر این روایات بار کرد؛ به این صورت که، شخص در زمان حیات خود، به درک باطنی و معرفتی خواهد رسید، و در زمان ظهور حضرت حجت علیه السلام، بنابر قاعده رجعت، دوباره زنده شده و حضرت را درک می‌کنند با چشم ظاهری.
برخی از بزرگان به صراحت گفته‌اند: «مراد از درک ایشان، رسیدن به درجه علم و یقین و درک نمودن امامت آن‌ حضرت از عمق جان و وجود است»[۴] که بیانگر معنای اول درک در همین مختصر است.

در نتیجه
معنای درک در روایت اول می‌تواند دو معنا داشته باشد:
۱_ درک به معنای معرفت و شناخت از روی علم و یقین.
۲_ درک به معنای دیدن با چشم ظاهری بعد از رجعت نمودن در زمان ظهور.
و اما معنای درک در روایت دوم، تنها به معنای دیدن با چشم ظاهری است نه معرفت.

__پی‌نوشت____________
[۱] مصباح المتهجد (شیخ طوسی): صفحه ۳۶۸، باب “التعقیب بعدالظهر من یوم الجمعه” (نشر: بیروت، موسسه فقه الشیعه، ۱۴۱۱ق)
[۲] بحار الانوار: ج ۵۱، ص ۱۴۸.
[۳] کافی: ج ۲، ص ۶۲۰. (دار الکتب الإسلامیه، تهران‏، چاپ چهارم، ۱۴۰۷ق)
[۴] شرح الکافی(الاصول و الروضه): ج ۱۱، ص ۴۹.

شیخ علی شاهرودی - پایگاه تخصصی شبهه

مطالب مشابه

متن شبهه:چرا امامی که مثانه میترکاند دشمنان خود را با دعا نابود نکرد؟ در اصول کافی باب بَابُ الدُّعَاءِ عَلَى الْعَدُوِّ ( نفرین بر دشمن) روایت طولانی است که امام دعا میکند برای ...
سوال:امام صادق(ع) از حضور پدرشان در جریان کفن و دفن محمد بن حنفیه چه مطلبی را اثبات فرمودند؟ امام صادق (ع) در مورد محمّد بن حنفیّه می‌گوید: «أَتَزْعُمُ أَنَّ أَبَا جَعْفَرٍ مُحَمَّدَ بْنَ ...
متن شبهه:دانش بی مرز امام جعفر صادق در مورد رگهای بدن انسانامام صادق(ع) فرمود: رسول خدا(ص) هر روز سیصد و شصت بار، به تعداد رگهای بدن، حمد خدا می کرد و می گفت ...

ارسال پاسخ یا نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


  • احادیث صحیح السند درباره ولادت حضرت مهدی(ع)
  • چرا اسلام، حکم به قتل مرتد داده است؟
  • بررسی ورود اسلام به ایران
  • چرا اسلام برده‌داری را تجویز کرد؟
عنوان اسلایدر
  • آخرین مطالب