شنبه, ۲۵ آبان ۱۳۹۸
آخرین مطلب با عنوان ، تقلب کردن طلبه‌ها در امتحانات حوزه علمیه در 3 هفته قبل منتشر شده است .
»   شبهات احکام زنان  »   توضیح مساله ارث زنان
۱۶ بهمن ۱۳۹۴ , ساعت ۸:۴۵

توضیح مساله ارث زنان

در دین مبین اسلام، شخصیت انسانی زن برابر با مردان بوده و در رسیدن به درجات کمال انسانی هیچ تفاوتی بین این دو جنس قرار داده نشده است؛ آیات قرآن و احکام دین مبین اسلام به خوبی گویای آن است. قرآن در اینباره می‌فرماید: «یا أَیُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْناکُمْ مِنْ ذَکَرٍ وَ أُنْثى‏ وَ جَعَلْناکُمْ شُعُوباً وَ قَبائِلَ لِتَعارَفُوا إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقاکُمْ إِنَّ اللَّهَ عَلیمٌ خَبیر [حجرات، ۱۳] اى مردم! ما شما را از یک مرد و زن آفریدیم و شما را تیره‌ها و قبیله‏‌ها قرار دادیم تا یکدیگر را بشناسید (این‌ها ملاک امتیاز نیست) گرامى‌‏ترین شما نزد خداوند با تقواترین شماست خداوند دانا و آگاه است».

به گزارش شفقنا به نقل از رهروان ولایت موضوع نصف بودن ارث زنان (در برخی موارد) نسبت به مردان، به معنای ناقص بودن یا نصف بودن شخصیت و ارزش زنان نیست که برخی به غلط آن را تبلیغ می‌کنند. اسلام، احکام ارث را بر اساس جنسیت مرد یا زن بودن وضع نکرده، بلکه، قانون ارث موضوع مالی و اقتصادی است که در اسلام بر پایه عدالت اجتماعی بنیان نهاده شده و در آن مسئولیت‌های اجتماعی و خانوادگی هر یک از زن و مرد رعایت شده است. اگر از درون نظام حقوق اسلام به ارث نگاه شود، سهم زنان که هیچ مسئولیت اقتصادی بر دوش ندارند، کاملاً منصفانه و ضامن کرامت و عزت نفس زن مسلمان است.

نکته قابل توجه اینکه:
در بحث ارث زنان سه فرض مطرح است که معمولاً یک فرض آن ذکر می‌شود و از دو فرض دیگر غفلت می‌شود:
۱. در مواردی زن و مرد همتا و مساوی ارث می‌برند، مانند صورتی که میت، پدر و مادر داشته باشد که هر کدام از پدر و مادر به طور یکسان یک ششم ارث می‌برند و سهم پدر به عنوان مرد بودن بیش از سهم مادر نیست.
۲. در مواردی زن کمتر از مرد ارث می‌برد، مانند دختر که کمتر از پسر ارث می‌برد.
۳. در مواردی سهم زن بیش از سهم مرد می‌باشد، مانند موردی که میت غیر از پدر و دختر، وارث دیگری نداشته باشد که در این جا پدر فقط یک ششم ارث می‌برد و دختر بیش از آن. یا مانند موردی که میت دارای نوه باشد و فرزندان او در زمان حیات وی مرده باشند که در این جا نوه پسری سهم پسر را می‌برد و نوه دختری سهم دختر را، یعنی اگر نوه پسری دختر باشد و نوه دختری پسر باشد، دختر دو برابر پسر ارث می‌برد.[۱]

امّا چرا خداوند متعال (فقط در یک مورد) ارث دختر را نصف قرار داده سه دلیل می‌توان بر این مطلب اقامه کرد:
۱. چون بر مردها مخارجی واجب است که بر زن‌ها واجب نیست. بر هر مردی واجب است که خرج همسر و فرزندش را بدهد، در حالی که زن چنین تکلیفی ندارد. پس پسر ارث خود را سه قسمت می‌کند، بخشی خرج خودش می‌شودف بخشی خرج همسرش و بخشی خرج فرزندانش. لذا عملاً دخترها سهم بیشتری از ارث برده‌اند. چون هر چه گرفته‌اند فقط و فقط برای خودشان است. امام رضا(علیه‌السلام) در ارتباط با این موضوع فرمود: «زن وقتی که شوهر کرد، مالی به عنوان مهر می‌گیرد و هزینه زندگی وی بر عهده مرد است و مرد باید نفقه و سایر مخارج زن را بدهد، ولی بر عهده زن چیزی نیست، از این جهت حق مرد بیشتر است».[۲]
۲. اگر پدر یا مادر، یا جدّ و جدّه توان تأمین مالی خودشان را ندارند، مخارج آن‌ها بر عهده‌ی پسر است نه دختر؛ لذا وقتی مثلاً پدری رحلت می‌کند، ارث پسر بین خودش، خانواده‌اش و مادرش تقسیم می‌شود؛ در حالی که ارث دختر فقط برای خودش می‌باشد.
۳. از طرف دیگر، دختر هنگام ازدواج می‌تواند از شوهر آینده‌اش مهریّه بگیرد؛ حال آنکه برادر او باید مهریّه بدهد. پس پسرها بخشی از ارث خود را از دست می‌دهند، ولی دخترها بی‌آنکه کاری کرده باشند، از مردی دیگر مالی را دریافت می‌کنند. همچنین بعد از ازدواج، دختر مدام از جیب شوهر می‌خورد در حالی که پسر باید شکم دیگری را هم سیر کند.

نتیجه این‌که:
در یک معادله‌ی خیلی ساده، زن‌ها نه تنها سهم کم‌تری نمی‌گیرند، بلکه چه بسا افزون‌تر نیز می‌گیرند. لذا اینکه کسی چشمان خود را چنان تنگ کند که فقط حکم ارث را ببیند و این همه امور به آن را نبیند نهایت بی‌انصافی است.

__پی‌نوشت__________
[۱]. عبدالله جوادی آملی، زن در آینه جمال و جلال، ص ۳۴۶.
[۲]. حر عاملی، وسائل الشیعه، ج۱۷، ص ۴۳۷.

مطالب مشابه

متن شبهه:زن مسلمان؛ حتی نمی‌تواند قاری قرآن باشد! صدایش حتی برای اذان گفتن هم قابل پذیرش نیست. حق ندارد در صف نماز، جلوتر از مردان بایستد. نه می‌تواند مکبر باشد و نه پیش ...

ارسال پاسخ یا نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


  • احادیث صحیح السند درباره ولادت حضرت مهدی(ع)
  • چرا اسلام، حکم به قتل مرتد داده است؟
  • بررسی ورود اسلام به ایران
  • چرا اسلام برده‌داری را تجویز کرد؟
عنوان اسلایدر
  • آخرین مطالب