جمعه, ۱۵ آذر ۱۳۹۸
آخرین مطلب با عنوان ، آیا اکثریت دانشمندان حال حاضر دنیا آتئیستند؟ در 1 روز قبل منتشر شده است .
»   بررسی روایات و متون, شبهات قرآنی  »   بررسی ماجرای کاتب وحی «ابن ابی سرح» که مرتد شد
۱۷ آذر ۱۳۹۵ , ساعت ۱۲:۵۶

بررسی ماجرای کاتب وحی «ابن ابی سرح» که مرتد شد

متن شبهه:
ماجرای نویسنده‌ی (کاتب وحی) که به دروغ محمد پِی برد. عبدالله ابن سعد ابی سرح، از کاتبان وحی محمد بود. ماجرای او در نوشتارهای زیادی از نویسندگانِ تفسیر و حدیث آمده است. مانند:۱- تفسیر کشاف،(پوشینه ۲) برگ ۴۴  2- الدر المنثور (پوشینه ۷) برگ۲۸۲
پس زمانیکه آیه‌ی “و لقدْ خلَقنا الانسانَ من سُلاله من طین” (مومنون۱۲) گفته شد، عبدالله از تفصیل خلقت انسان تعجب کرد و گفت “تبارک الله احسن الْخالقین”. پس محمد گفت همین را بنویس! و همین آیه شد! در نتیجه عبدالله شک کرد، و گفت، اگر محمد راست می‌گوید، به من هم مثل او نازل می‌شود، و اگر دروغگوست، من هم شبیه او گفتم! سپس از اسلام بیرون رفت و به مکه پیوست. بدنبال این کار، محمد فرمان قتل او را داد. و در فتحِ مکه دستور داد، که چهار نفر را (ازجمله عبدالله) اگر به پرده‌ی خانه‌ی کعبه هم آویزان شده‌اند، را بکشند.

پاسخ:
عبدالله بن سعد بن ابی سرح بن العامری برادر رضاعی عثمان بن عفان، کاتب وحی در زمان رسول خدا و والی مصر در زمان خلافت عثمان پسر عفان بود.

علت ارتداد
به گواه تمام تواریخ شیعه و سنی، وی بعد از مدتی که از کتابت وحی می‌گذشت، مرتد شد و از مدینه به مکه گریخت. اما در علت ارتداد وی سخن‌ها مختلف است که از دو واقعه تاریخی خارج نیست:
۱_ علامه محمد باقر مجلسی در بحار از مرحوم طبری در کتاب البیان نقل می‌کند که: «پیامبر صلی الله علیه و آله آیات سوره تین را بر وی (عبدالله ابن ابی سرح) املا کردند و او می‌نوشت. تا رسید به آیه ”‌ثم انشأناه خلقا آخر”‌‌. ابن ابی سرح از نحوه بیان خداوند در مورد خلقت انسان به شگفت آمد و گفت: ”‌فتبارک الله احسن الخالقین”‌‌. پیامبر صلی الله علیه و آله فرمودند: بنویس”‌فتبارک الله احسن الخالقین”‌‌ و همین امر باعث شد که در دل ابن ابی سرح وسوسه‌ای ایجاد شود و به خود گفت اگر حقیقتاً این وحی است، پس بر من هم وحی می‌شود. اگر دروغ است پس پیامبر صلی الله علیه و آله (العیاذ بالله) دروغ می‌گوید و به همین جهت مرتد شد و به مکه گریخت».[۱]
۲_ در منابع دیگر آمده است که: ابن ابی سرح در نوشتن وحی تغییراتی می‌داد و همین امر باعث باشد که پیامبر صلی الله علیه و آله او را از مقام کتابت وحی عزل نماید و او مرتد شد و به مکه گریخت.[۲]
فیض کاشانی از امام صادق علیه السلام نقل می‌کند: «عبدالله بن سعد بن ابی سرح برادر رضاعی عثمان خط زیبایی داشت، هر وقت بر رسول اکرم صلی الله علیه و آله وحی نازل می‌شد او را فرا می‌خواند و وحی را بر او می‌خواند و او می‌نوشت، اما او به جای «سمیع بصیر»، «سمیع علیم» و به جای «بما تعلمون خبیر»، «بما تعملون بصیر» می‌نوشت، و «یا» را عوض «تا» و «تا» را عوض «یا» کتابت می‌کرد، با این حال حضرت می‌فرمود «هو واحد؛ فرقی نمی‌کند اینها یکی است». عاقبت این شخص مرتد شد و به مکه گریخت و به قریش گفت: به خدا قسم، محمد نمی‌داند چه می‌گوید؛ من هم قادرم مثل او بگویم و به مانند او آیه نازل کنم.»[۳]
در ذیل روایت فوق مرحوم صدوق درباره این کلام از رسول خدا که فرمودند «هو واحد» می‎نویسد: «یعنی، چه تغییر بدهی و چه تغییر ندهی آنچه من املا می‎کنم نوشته می‎شود نه آنچه را که تو تغییر می‎دهی».[۴] این توجیه در واقع مطابق آیاتی از قرآن است که می‎فرماید: «قرآن قابل تغییر و تحریف نیست»

شخصیت ابن ابی سرح
درباره شخصیت او نوشته‌اند: عبد الله ابی سرح نه تنها مورد اعتماد پیامبر نبود بلکه مورد نفرت و انزجار حضرت هم بود به خاطر شیطنت‌ها و بد طینتی‌هایی که در امر کتابت وحی انجام می‌داد. موید این قول روایتی است از رسول خدا در مورد او که فرمودند: «هر که عبدالله بن سعد را بیابد، اگر چه بر پرده کعبه چنگ زده باشد باید او را بکشد.».[۵]

بنابراین می‌گوییم:
۱_ این خبر که در متن شبهه آمده است، سند قوی و معتبری ندارد که بتوان آن را پذیرفت.
۲_ بر فرض پذیرفتن این روایت و نقل تاریخی؛ همچنان ایرادی به قرآن کریم و آیات آن ندارد، چرا که قران کریم یک مرتبه به صورت دفعی و یکباره بر پیامبر اکرم نازل شد، و بعد از آن به صورت تدریجی نازل می‌شد تا اینکه به این آیه رسیده است، پس قبل از آنکه پیامبر از انزال این آیه خبر بدهند، این آیه در ذهن شریفشان بوده و کلام الهی محسوب می‌شده… بنابراین این مطلب آیه بوده است ولو به ذهن شخصی دروغگو و فریب کاری چون ابن ابی سرح رسیده باشد. (که نمی‌توان به خبر او اعتماد کرد.)
۳_ اخبار صحیح و یا معتبرتر از خبر متن شبهه موجود است که علت ارتداد ابن ابی سرح را تغیر آیات به علاقه خود اوست.
۴_ اگر قبول کنیم که او مرتد شد و به بطلان اسلام و قرآن ایمان پیدا کرد، چرا بعد از فتح مکه و امان‌دهی برادرش عثمان جهت عدم اعدام او و حتی بعد از رحلت پیامبر در دوران حکومت عثمان، بر اعتقاد خود نبود و حتی پیشنهاد عثمان را جهت والی شدن در برخی شهرها قبول کرد؟ در حالی که خود افراد به ضمیر خودشان آگاه‌تراند.

__پی‌نوشت_____________
[۱] بحارالانوار: ج۲۲، ص۳۴
[۲] تفسیر عیاشی: ج۱، ص ۳۶۹.
[۳] تفسیر الصافی (فیض کاشانی): ج ۲، ص ۱۴۰ ذیل آیه ۹۳، انعام.
[۴] صدوق، معانی الاخبار، به نقل از بحار الانوار، ج ۹۲، باب ۳، ص ۳۵.
[۵] بحارالانوار: ج ۱۹، ص ۱۰.

پایگاه تخصصی شبهه - سایت تبیان

مطالب مشابه

2 دیدگاه برای بررسی ماجرای کاتب وحی «ابن ابی سرح» که مرتد شد

  1. میلاد
    +1

    یعنی تایید میکنید که قران الفاظ قران الفاظ تغییر یافته توسط عبد الله است…

    •  
      0

      سلام علیکم
      یقینا خیر، متعجب هستم که از کجای مطلب به چنین نتیجه ای رسیده اید…
      قران کریم واژگانش همان هایی است که پیامبر اکرم به عنوان وحی انشاء نموده اند.
      و از آنجا که کاتبان وحی یک نفر نبوده اند، از جمله اینکه اولین کاتب واقعی وحی، حضرت علی علیه السلام می باشند، پس تغییر در لغات منتفی است.
      ضمن اینکه این روایاتی که در متن نقل شده است، مورد نقد واقع شده و تنها به جهت استناد درباره علت ارتداد شخصیت ابن ابی سرح بیان شده است.
      و از مساله هایی چون انزجار پیامبر از شخصیت او و حکم ارتداد او و همچنین اعدام او به هر شکلی و حتی توضیح شیخ صدوق و … بیانگر عدم تحریف قرآن است.

      اگر مطلب روشن نشده است، می توانید با مشاورین سایت در تلگرام و یا از بخش تماس با ما و یا حتی از همینجا، اقدام بفرمایید.
      روابط عمومی سایت تخصصی شبهه.

ارسال پاسخ یا نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


  • احادیث صحیح السند درباره ولادت حضرت مهدی(ع)
  • چرا اسلام، حکم به قتل مرتد داده است؟
  • بررسی ورود اسلام به ایران
  • چرا اسلام برده‌داری را تجویز کرد؟
عنوان اسلایدر
  • آخرین مطالب