یکشنبه, ۲۱ مهر ۱۳۹۸
آخرین مطلب با عنوان ، برهان اثبات خدا (برهان فطرت) در 1 هفته قبل منتشر شده است .
»   شبهات احکام عبادی, شبهات عاشورایی  »   علت روایی سینه زدن برای امام حسین(ع) چیست؟
۱۵ مهر ۱۳۹۵ , ساعت ۱۲:۰۷
علت روایی سینه زدن برای امام حسین(ع) چیست؟

علت روایی سینه زدن برای امام حسین(ع) چیست؟

از برخی روایات شیعه و سنّی استفاده مى‏ شود كه سینه زدن در سوگ امام حسین ‏علیه السلام گر چه موجب قرمز شدن سینه شود، اشكالی نداشته، بلكه امری راجح است.

سوال:
علت روایی سینه زدن برای امام حسین علیه السلام چیست؟

پاسخ:
پیرامون مساله سینه زنی و عزاداری، روایات فراوانی گزارش شده است، که به برخی از آنها اشاره می‌کنیم.

روایات شیعه
با مراجعه و تأمّل در روایات اهل بیت‏ علیهم السلام استفاده مى‏‌شود که ایشان انواع عزاداری مشروع از قبیل سینه‏ زنی را اجازه داده‌اند. اینک برخی از این روایات مرور خواهیم کرد.

۱_ شیخ طوسی از امام صادق‏ علیه السلام نقل کرده که فرمود:
«لاشی فی اللطم علی الخدود سوی الاستغفار و التوبه، و قد شققن الجیوب و لطمن الخدود الفاطمیّات علی الحسین بن على‏ علیهما السلام و علی مثله تلطم الخدود و تشقّ الجیوب»[۱]
«چیزی در زدن بر صورت به جز استغفار و توبه نیست، زیرا زنان فاطمی در سوگ حسین بن على‏ علیهما السلام گریبان چاک داده و به صورت زدند. و بر مثل حسین باید به صورت زده و گریبان چاک داد.»

۲_ در زیارت ناحیه مقدسه آمده است:
«فلمّا رأین النساء جوادک مخزیّاً… برزن من الخدور ناشرات الشعور، علی الخدود لاطمات و بالعویل ناحیات».[۲]
«زنان چون اسب زخم خورده تو را دیدند… از پشت پرده‌ها بیرون آمدند در حالی که موهای خود را پریشان کرده و بر صورت مى‏‌زدند و با صدای بلند نوحه مى‏‌کردند.»

۳_ و نیز در آن زیارت مى‏‌خوانیم که امام زمان‏ علیه السلام خطاب به امام حسین‏ علیه السلام عرض مى‏‌کند:
«و لأندبنّک صباحاً و مساءاً، و لأبکینّ علیک بدل الدموع دماً».[۳]
«من صبح و عصر بر تو ندبه مى‏‌کنم و به جای اشک‏‌ها بر تو خون مى‏‌گریم.»

۴_ از امام رضا علیه السلام روایت شده که فرمود:
«انّ یوم الحسین اقرح جفوننا و اسبل دموعنا و اذلّ عزیزنا بأرض کرب و بلا، و اورثنا الکرب و البلاء الی یوم الانقضاء…».[۴]
«همانا روز حسین علیه السلام پلک‏‌های ما را زخم کرده و اشکان ما را ریزان نموده و عزیز ما را در سرزمین کرب و بلا ذلیل کرده است. و غصه و بلا را تا روز قیامت برای ما به ارث گذارده است.»

۵_ شیخ مفید رحمه الله نقل مى‏‌کند:
چون زینب ‏علیها السلام اشعار برادرش حسین ‏علیه السلام را شنید که مى‏‌گوید: «یا دهر افٍّ لک من خلیل…» سیلی به صورت زد و دست برد و گریبان چاک داد و بیهوش شد.[۵]

۶_ سیدبن طاووس نقل کرده:
«چون اسیران در بازگشتشان به مدینه به کربلا رسیدند، جابر بن عبداللَّه انصاری را همراه جماعتی از بنی هاشم و مردانی از آل رسول مشاهده کردند که برای زیارت قبر حسین ‏علیه السلام آمده‌اند. همگی در یک وقت به هم رسیدند و شروع به گریه و حزن کرده و بر خود مى‌زدند و چنان عزاداری به پا کردند که جگرها را مى‌سوزاند. زنان آن سرزمین نیز با آنان همنوا شده و چند روز عزاداری بر پا کردند.[۶]

۷_ ابن قولویه نقل کرده که حورالعین در اعلی علیین بر حسین علیه السلام به سینه و صورت زدند.[۷]

۸_ کلینی به سند خود نقل مى‏‌کند که: جابر به امام باقر علیه السلام عرض کرد: جزع چیست؟ حضرت فرمود: «اشدّ الجزع الصراخ بالویل و العویل و لطم الوجه و الصدر…»[۸]
«شدیدترین جزع، فریاد و واویلا و صیحه و زدن به صورت و سینه است…».

روایات اهل سنت
اهل سنّت نیز روایاتی را نقل کرده‌اند که دلالت بر رجحان سینه ‏زنی در سوگ اولیای الهی خصوصاً سالار شهیدان امام حسین‏ علیه السلام دارد. اینک به برخی از آن‏ها اشاره مى‌کنیم:

۱_ ابن کثیر نقل کرده که چون اسیران را بر امام حسین‏ علیه السلام و اصحابش مرور دادند زنان شیون کشیده، به صورت خود زدند، و زینب صدا بلند کرد: «یا محمّداه…».[۹] این در حالی است که هرگز امام سجاد علیه السلام که همراهشان بود به عمل آنان اعتراض نکرد.

۲_ زمانی که امام حسین‏ علیه السلام در کربلا چنین رجز خواند: «یا دهر افّ لک من خلیل؛ کم لک فى الاشراق و الاصیل» صدا به گوش زینب‏ علیها السلام رسید. در این هنگام پیراهن خود را چاک داده، بر صورت خود زد و سر برهنه از خیمه بیرون آمد و فریاد برآورد: واثکلاه، واحزناه.[۱۰]

۳_ از جمله ادله عدم حرمت بر سینه و صورت زدن در سوگ انبیا و اوصیا و فرزندان انبیا، خصوصاً کسانی که بر روی زمین هیچ کس مثل آنان نبوده است، روایتی است که احمد و دیگران به سند صحیح از عایشه نقل کرده‌اند که گفت: «…رسول خدا صلی الله علیه وآله قبض روح شد…[۱۱]، آنگاه سر او را بر بالشتی قرار دادم. در این هنگام من با زنان برخواسته و به خود زده و من به صورت خود مى‌زدم…».[۱۲]
محمّد سلیم اسد درباره سند این حدیث مى‏‌گوید: «این سند صحیح است».[۱۳]

۴_ مجرد زدن انسان به خودش در مصیبتی که به او وارد شده، دلیلی بر حرمت آن نیست؛ زیرا احمد بن حنبل به سند خود از ابوهریره نقل کرده که شخصی اعرابی نزد رسول خدا صلی الله علیه وآله آمد و شروع به زدن به صورت خود کرد و موی خود را مى‌کند و مى‏‌گفت: من خودم را هلاک شده مى‏‌بینم. رسول خدا صلی الله علیه وآله به او فرمود: چه چیز تو را هلاک نموده است؟! او گفت من در ماه رمضان با همسر خود جماع کردم! حضرت به او فرمود: آیا مى‏‌توانی یک بنده آزاد کنى؟[۱۴]
در این حدیث مشاهده مى‏‌کنیم که پیامبر صلی الله علیه وآله بر این کار او اعتراض نکرد و او را از زدن به صورت و کندن مو نهی ننمود.

۵_ ابن عباس قضیه طلاق پیامبر صلی الله علیه وآله و همسران خود را نقل مى‏‌کند که در آن آمده است: عمر گفت: من بر حفصه وارد شدم در حالی که ایستاده بود و به خود مى‌زد، و همچنین همسران پیامبر نیز ایستاده و به خود مى‏‌زدند. من به حفصه گفتم: آیا رسول خدا صلی الله علیه وآله تو را طلاق داده است؟…[۱۵]

۶_ سبط بن جوزی مى‏‌گوید: «چون حسین ‏علیه السلام کشته شد، ابن عباس مرتّب بر او مى‌گریست تا این که چشمانش کور شد».[۱۶]

۷_ جرجی زیدان مى‏‌گوید: «شکی نیست که ابن زیاد با کشتن حسین‏ علیه السلام جرم بزرگی را مرتکب شد که فجیع‏‌تر از آن در تاریخ عالم واقع نشده است. و لذا باکی نیست بر شیعه که به جهت کشته شدن حسین‏ علیه السلام اظهار ظلم کرده، بر او در هر سال بگرید، و گریبان چاک دهد، و با اظهار تأسّف بر او به سینه‏‌های خود زند؛ زیرا او مظلومانه کشته شد».[۱۷]

__پی‌نوشت__________
[۱] تهذیب الاحکام، ج ۸، ص ۳۲۵.
[۲] کامل الزیارات، ص ۲۶۰و۲۶۱.
[۳] همان.
[۴] بحارالانوار، ج ۴۴، ص ۲۸۴.
[۵] الارشاد، شیخ مفیدرحمه الله، ص ۲۳۲.
[۶] لهوف، ص ۱۱۲و۱۱۳؛ بحارالأنوار، ج ۴۵، ص ۱۴۶.
[۷] کامل الزیارات، ص ۸۰؛ بحارالأنوار، ج ۴۵، ص ۲۰۱.
[۸] وسائل الشیعه، ج ۲، ص ۹۱۵.
[۹] البدایه والنهایه، ج ۸، ص ۲۱۰؛ مقتل الحسین‏علیه السلام، خوارزمى، ج ۲، ص ۳۹.
[۱۰] تاریخ طبرى، ج ۴، ص ۳۱۹؛ کامل ابن اثیر، ج ۴، ص ۵۹؛ ارشاد مفید، ج ۲، ص ۹۴.
[۱۱] در حالی که در دامن من قرار داشت، (ما شیعیان نظر اهل سنت را در خصوص این موضوع که بر دامن عایشه بوده صحیح نمى‌‏دانیم.).
[۱۲] مسند احمد، ج ۶، ص ۲۷۴.
[۱۳] حاشیه مسند ابی یعلى، ج ۵، ص ۶۳.
[۱۴] مسند احمد، ج ۲، ص ۵۱۶.
[۱۵] کنزالعمّال، ج ۲، ص ۵۳۴.
[۱۶] تذکره الخواص، ص ۱۵۲.
[۱۷] تاریخ النیاحه، ج ۲، ص ۳۰، به نقل از جرجی زیدان.

مطالب مشابه

علت روایی سینه زدن برای امام حسین(ع) چیست؟
سوال:آیا حدیث «ان الله شاء ان یراک قتیلا» معتبر است؟ برخی به اعتبار آن نقد وارد کرده‌اند. پاسخ:در قواعد تاریخ‌پژوهی، هر منبعی که قبل از قرن هفتم نگارش یافته باشد؛ ...
علت روایی سینه زدن برای امام حسین(ع) چیست؟
سوال:آیا علم عزاداری، نماد صلیب بوده و صفویه پایه گذار آن بودند؟ پاسخ:عزاداری در ایران، از ابتدای ایمان دیلمیان در شمال ایران، در منابع مختلف گزارش شده است؛ در دوره ...
علت روایی سینه زدن برای امام حسین(ع) چیست؟
سوال:آیا جدا شدن اصحاب امام حسین علیه السلام در شب عاشورا، صحت دارد؟ پاسخ:آنچه در تاریخ ثابت شده است، جدا شدن برخی از همراهان سیدالشهدا علیه السلام، در منزل ...
علت روایی سینه زدن برای امام حسین(ع) چیست؟
سوال:آیا عبارت «ان کان دین محمد لم یستقم، الا بقتلی یا سیوف خذینی» از امام حسین علیه السلام است؟ پاسخاین عبارت، بیتی است از شاعر معروف عرب و شیعه، «محسن ...
علت روایی سینه زدن برای امام حسین(ع) چیست؟
سوال:آیا عبارت «ان الحیوة عقیدة و جهاد» از امام حسین است؟ پاسخعبارت «ان الحیوة عقیدة و جهاد»، مصرع دوم بیتی از شاعر مصری، «احمد شوقی» است. وی این قصیده را ...

ارسال پاسخ یا نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


  • احادیث صحیح السند درباره ولادت حضرت مهدی(ع)
  • چرا اسلام، حکم به قتل مرتد داده است؟
  • بررسی ورود اسلام به ایران
  • چرا اسلام برده‌داری را تجویز کرد؟
عنوان اسلایدر
  • آخرین مطالب