یکشنبه, ۲۱ مهر ۱۳۹۸
آخرین مطلب با عنوان ، برهان اثبات خدا (برهان فطرت) در 1 هفته قبل منتشر شده است .
»   شبهات تاریخ پیامبر اکرم(ص)  »   فلسفه تعدد زوجات حضرت محمد(ص) چیست؟
۶ شهریور ۱۳۹۵ , ساعت ۱۹:۲۸
فلسفه تعدد زوجات حضرت محمد(ص) چیست؟

فلسفه تعدد زوجات حضرت محمد(ص) چیست؟

سوال:
چرا پیامبر اسلام صلی الله علیه و آله با زنان متعدّدی ازدواج کردند؟

پاسخ:
برای تعدد زنان پیامبر اکرم دلایلی را می‌توان ذکر کرد، همچنین نکاتی را باید متذکر شد که در خلال دلایل بیان می‌شود:

دلایل تعدد زنان پیامبر
۱_ تعدد زوجات رسم اعراب بوده است، بنابراین پیامبر اکرم صلی الله علیه و آله یکی از رسومات عرب را رعایت کرده‌اند و از دیدگاه بزرگ و کوچک آن زمان؛ عمل ایشان عملی خلاف عرف محسوب نمی‌شده است.[۱]

۲_ هدف سیاسی و تبلیغی؛ یکی از اهداف مهم پیامبر برای ازدواج‌های مکررشان؛ نیت‌های سیاسی بوده است. پیامبر از قبایل مهم عرب مانند تیم، عدی، بنی امیه، نیز یهودیان مدینه همسر انتخاب کرد، ولی از قبایل انصار زن نگرفتند، در حالی که انصار از قبایلی بودند که افتخار دامادی پیامبر را برای خود آرزو می‌کردند. دقت در این امور به ما می‌فهماند که ازدواج‌های پیامبر نه در پی ارضای خواهش‌های نفسانی خویش بوده بلکه هدفی را در پی داشته است.
یکی از اهداف ازدواج‌های پیامبر سیاسی – تبلیغی بود؛ یعنی با ازدواج موقعیتش در بین قبایل مستحکم گردد و بر نفوذ سیاسی و اجتماعیش افزوده شود و از این راه برای رشد و گسترش اسلام استفاده نماید.
حضرت به خاطر دست‌یابی بر موقعیت‌های بهتر اجتماعی و سیاسی، در تبلیغ دین خدا و استحکام آن و پیوند با قبایل بزرگ عرب و جلوگیری از کارشکنی‌های آنان و حفظ سیاست داخلی و ایجاد زمینه مساعد برای مسلمان شدن قبایل عرب، به برخی ازدواج‌ها رو آورد.
در راستای این اهداف پیامبر با عایشه دختر ابوبکر از قبیله بزرگِ «تیم»، با حفصه دختر عمر از قبیله بزرگ «عدی»، با ام حبیبه دختر ابوسفیان از قبیله بنی امیه، ام سلمه از بنی مخزوم، سوده از بنی اسد، میمونه از بنی هلال و صفیه از بنی اسرائیل پیوند زناشویی برقرار نمود. ازدواج مهم‌ترین پیوند و میثاق اجتماعی است، به ویژه در آن فرهنگ تأثیر بسیاری از خود به جا می‌گذارد.
در آن محیطی که جنگ و خونریزی و غارتگری رواج داشت، بلکه به تعبیر «ابن خلدون» جنگ و خونریزی و غارتگری جزو خصلت ثانوی آنان شده بود،[۲] بهترین عامل بازدارنده از جنگ‌ها و عامل وحدت و اُلفت، پیوند زناشویی بود.
«گیورگیو» نویسنده مسیحی می‌نویسد: محمد ام حبیبه را به ازدواج خود درآورد تا بدین ترتیب داماد ابوسفیان شود و از دشمنی قریش نسبت به خود بکاهد. در نتیجه پیامبر با خاندان بنی امیه و هند زن ابوسفیان و سایر دشمنان خونین خود خویشاوند شد. ام حبیبه عامل بسیار مؤثری برای تبلیغ اسلام در خانواده‌های مکه شد.[۳]

۳_ هدف تربیتی:
پیامبر حمایت از محرومان و واماندگان را جزء آیین نجات بخش خویش قرار داد. قرآن مردم را به حمایت از واماندگان و محرومان و ایتام فرا می‌خواند. پیامبر در مناسبت‌های مختلف مردم را به این کار خداپسندانه تشویق نمود. در عمل برای مردان بیچاره و وامانده در کنار مسجد «صفه» را بنا نهاد. حدود هشتاد نفر از آنان را در آن جا سکنی داد.
حمایت عملی و صفه نشینی مربوط به مردان بود، اما درباره زنان با توجه به موقعیت آنان، این گونه راه حل برای رهایی آنان از مشکلات پسندیده نبود، بلکه رسول خدا برای زنان راه حل دیگری را در نظر گرفت. حضرت از فرهنگ مردم و راه حل چند همسر داری که بازتاب شرایط اجتماعی بود، بهره جست. مردان مسلمان را تشویق نمود که زنان بی‌سرپرست و یتیم‌دار را به تناسب حال شان، با پیوند زناشویی به خانه‌های خویش راه بدهند، تا آنان و یتیمان شان از رنج بی سرپرستی و تنهایی و فقر مالی و عقده های روانی رهایی یابند؛ خود نیز در عمل به این کار تن داد تا مسلمانان در عمل تشویق شوند و در مسیر رفع محرومیت واماندگان قدم بردارند.
پیامبر با زنان بیوه ازدواج نمود. آنان را به همراه فرزندان یتیم‌شان به خانه خویش راه داد، تا هم خودش به قدر توان در زدودن مشکلات گام برداشته باشد و هم الگوی خوبی برای مردم در این امر باشد.
از آنجا که اعراب زنان بیوه را برای ازدواج نمی‌پسندیدند؛ و از آنجا که تمام ازدواج‌های پیامبر (بجز حضرت خدیجه سلام الله علیها) با زنان بیوه صورت گرفته است؛ نشان می‌دهد که هدف ایشان از ازدواج‌های مکرر هدفی تربیتی برای امت مسلمان بوده است.

۴_ هدف رهایی کنیزان:
اسلام با برنامه ریزی دقیق و مرحله به مرحله در جهت آزادی اسیران گام برداشت. رسول خدا از شیوه‌های خوب و متعدد برای آزادی اسیران بهره جست که ازدواج از جمله آنها است. جویریه و صفیه کنیز بودند. پیامبر این دو را آزاد کرد و سپس با آن دو ازدواج نمود، تا بدین وسیله به مسلمانان بیاموزد که می‌شود با کنیز ازدواج نمود. اوّل او را آزاد نمود و سپس شریک زندگی قرار داد. در ازدواج پیامبر با جویریه بسیاری از کنیزان آزاد شدند.
توضیح: جویریه در غزوه بنی مصطلق اسیر شده بود. در سهم غنیمتی رسول خدا قرار گرفت. حضرت وی را آزاد کرد و سپس با وی ازدواج نمود. کار حضرت برای یارانش الگوی خوبی شد. تمامی اسیران غزوه بنی مصطلق که حدود دویست تن بودند، آزاد شدند.
«گیورگیو» دانشمند مسیحی می‌نویسد: محمد با جویریه ازدواج کرد. یارانش این عمل را نپسندیدند و آن را با تعجب می‌نگریستند. فردای آن روز کم کم اسیران خود را آزاد کردند، چون که نمی‌توانستند بپذیرند که بستگان همسر پیامبر برده آنان باشند.[۴]

۵_ نجات زن و جلوگیری از غلتیدن وی در دامن بستگان مشرک و کافر:
برخی از زنانی که مسلمان شده بودند و به جهت مرگ، شهادت و یا ارتداد شوهر، بی‌سرپرست می‌شدند و زندگی بر آنان بسیار مشکل بود و در وضع بسیار آشفته‌ای به سر می‌بردند، همانند ام حبیبه، دختر ابوسفیان که همراه شوهرش به حبشه هجرت کرد و در آن جا بی سرپرست شد. نه می‌توانست در آن جا بماند و نه به مکه نزد پدرش برگردد.
پیامبر وقتی که از مشکل وی با خبر شد، پیکی برای نجاشی پادشاه حبشه فرستاد و از او خواست تا ام حبیبه را به عقد پیامبر درآورد. این ازدواج باعث شد که وی از بی‌سرپرستی نجات پیدا کند و به دامن بستگان مشرک خویش نغلتد.

۶_ طرد سنت غلط و جاهلی:
در اسلام «پسرخوانده» حکم پسر واقعی را ندارد و زن پسر خوانده بر مرد مَحْرَم نیست. در حالی که در جاهلیت احکام پسر واقعی را بر پسر خوانده سرایت می‌دادند، از آن جمله زن پسر خوانده بر پدر خوانده محرم بود. اسلام این حکم را باطل نمود.[۵] پیامبر به دستور خدا با «زینب بنت حجش» که همسر مطلقه زیدبن حارثه، پسرخوانده پیامبر بود، ازدواج نمود، تا حکم جاهلی را در عمل باطل کند و مردم پذیرای نقض حکم جاهلی باشند.[۶]
اگر این ازدواج صورت نمی‌گرفت، ممکن بود زیدبن حارثه، یا پسرش اسامه بن زید، بعد از رحلت پیامبر به عنوان پسر و وارث پیامبر مطرح می‌شد و مسیر امامت و وراثت خاندان پیامبر دگرگون می‌شد.
افزون بر این امور ازدواج‌های پیامبر از اهداف و حکمت‌های دیگری برخوردار بود که به جهت رعایت اختصار از ذکر آن ها خودداری می‌شود.

در نهایت با توجه به مطالبی که ذکر شد، ازدواج‌های مکرر حضرت هیچگونه اثر منفی در افکار جامعه ایجاد نمی‌کرد.

ذکر چند نکته:
۱_ اگر رسول خدا قصد لذت جنسی را برای خود داشتند، در دوران جوانی اقدام به تعدد زوجات می‌کردند؛ در حالی که از سن پنجاه و چند سالگی به بعد اقدام به ازدواج‌های متعدد خود نمودند.
۲_ ایشان از سن ۲۵ سالگی با حضرت خدیجه که بنابر قوی‌ترین قول‌ها زنی دوشیزه بوده‌اند و بیست و چند سال سن داشتند. حضرت خدیجه سلام الله علیها تنها همسر رسول خدا هستند که دوشیزه بوده‌ و باقی زنان ایشان بیوه بوده‌اند.
۳_ سن عایشه و باکره بودن او همواره مورد استناد اهل سنت بوده است در حالی که در دیدگاه تشیع و بنابر قوی‌ترین قول‌ها او در هنگام ازدواج با رسول خدا صاحب فرزند بوده است. برای اطلاعات بیشتر به آدرس زیر مراجعه کنید.

سن عایشه در هنگام ازدواج

۴_ یکى از ویژگى‏‌هاى اختصاصى رسول‏ اللَّه صلى الله علیه وآله، امکان ازدواج بیش از چهار همسر به صورت عقد دائم بود.[۷] که دیگران در این ویژگى، شریک نبودند؛ البته این عدم محدودیت، بیش از ده سال دوام نیافت و پس از آن، ازدواج تازه براى آن حضرت تحریم شد.[۸] که آیه ۵۲ سوره احزاب، بدان اشاره دارد. از این رو، آزادى ازدواج نامحدود در یک دوره ده ساله، همگان را به رمز گشایى این حکمت الهى سوق مى‌دهد.
بنابراین خلاصه‌وار می‌توان گفت که پیامبر اسلام (ص) اهداف متعددی از این ازدواج‌ها داشت مانند:
۱. کسب قدرت برای پیشرفت اسلام
۲. زیاد کردن خویشان و فامیل ها
۳. به دست آوردن دل ها
۴. نجات دادن از شر و رنج و درد
۵. اداره زندگی زنان از کار افتاده
۶. از بین بردن رسم های باطل جاهلی
۷. حفظ آبروی زنان آبرومند
۸. محافظت از یتیمان، درماندگان و حفظ آبروی آنان مانند ازدواج با سوده.
۹. وضع قانون و شکستن سنت غلط جاهلی مانند ازدواج با زینب دختر جحش
۱۰. آزادسازی اسیران و بردگان مانند ازدواج با جویریه
۱۱. بیان احکام دینی و شرعی از طریق همسران به زنان دیگر و پیوند با قبایل و طوایف بزرگ عرب و حفظ اسلام و مسلمین مانند ازدواج با عایشه، حفصه، ام حبیبه، صفیه و میمونه.[۹]

__پی‌نوشت____________
[۱] طبری، محمدبن جریر، جامع البیان، ج۷، ص ۵۳۴، ۵۳۶ و ۵۳۹.
[۲] مقدمه ابن خلدون(ترجمه)، ج ۱، ص ۲۸۶، مرکز انتشارات علمی وفرهنگی تهران ، ۱۳۶۲.
[۳] محمد پیغبری که از نو باید شناخت، کنستانتین‌ ویرژیل گیورگیو، ص ۲۰۷،مترجم:ذبیح‌الله
منصوری ،نگارستان کتاب
[۴] همان ص ۱۸۱
[۵] احزاب (۳۳) آیه ۴.
[۶] همان، آیه ۳۷.
[۷] مجمع البیان، ج ۸، ص ۳۶۴
[۸] سید محمد حسین طباطبایى، فرازهایى از اسلام، ص ۱۷۴
[۹] نگرشی کوتاه به زندگی پیامبر اسلام(ص) از انتشارات مؤسسه در راه حق، ص ۳۱، چاپ سال ۱۳۶۱ و المیزان، ج ۴، ص ۱۹۵، س ۱۳، چاپ بیروت، چاپ سومع ۱۳۹۴ هجری قمری – ۱۹۷۴ میلادی

مرکز ملی پاسخگویی _ پرسمان دانشجویی _ سایت تخصصی شبهه

مطالب مشابه

فلسفه تعدد زوجات حضرت محمد(ص) چیست؟
بیایید با قرار دادن خود در زمان پیامبر و وضعیتی که پیامبر در آن قرار داشته‌اند، سعی بر فهم پیامبر کنیم. مشرکان مجاور مکه برای بت‌ها دست دراز می‌کنند و ...
فلسفه تعدد زوجات حضرت محمد(ص) چیست؟
سوال:چگونه انبیاء از سهو و نسیان معصوم هستند؟ پاسخ:عصمت مراتب مختلفی دارد. مثل عصمت در تلقی وحی، عصمت در بیان وحی به مردم، عصمت از گناه و... ...
فلسفه تعدد زوجات حضرت محمد(ص) چیست؟
متن منتشر شده در فضای مجازی:محبت پیغمبر بزن تا این درجه بود که یک روزی اتفاقا چشمش بزن زید پسر خوانده وی افتاد که بدون لباس بود میلی در وی پیدا شد وقتی ...
فلسفه تعدد زوجات حضرت محمد(ص) چیست؟
متن شبهه:تا حالا هزار بار عدد جالب 124,000 پیامبر را شنیده ایم؛ حال بیایید روی این عدد تفکر کنیم!طبق اطلاعات تاریخی "تمدن بشری" مربوط به 7000 سال پیش در مصر ، ایران و ...
فلسفه تعدد زوجات حضرت محمد(ص) چیست؟
سوال:آیا با استناد به قاعده فقهی که می‌گوید: مرد مسلمان، می‌تواند با زن مسلمان ازدواج دائم داشته باشد و نه با غیر مسلمان و کافر. می‌توان اثبات نمود که عایشه، همسر پیامبر اسلام، ...

ارسال پاسخ یا نظر

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.


  • احادیث صحیح السند درباره ولادت حضرت مهدی(ع)
  • چرا اسلام، حکم به قتل مرتد داده است؟
  • بررسی ورود اسلام به ایران
  • چرا اسلام برده‌داری را تجویز کرد؟
عنوان اسلایدر
  • آخرین مطالب